Libellennieuwsbrief Nederland LNN 08:07

Zaterdag 17 mei 2008

                                                                                                                                                                                                             

Inleiding

Smachtende gezichten voor de ramen terwijl wind en regen rond de huizen gieren; libellen kijken en bediscussieren op internet, waar al strijdplannen voor de volgende zonperiode worden gemaakt. Over een paar dagen is het wachten weer voorbij en kunnen we langzaamaan alles weer live aanschouwen. Nu nog maar even een korte nieuwsbrief om de nawinter te overbruggen.

In deze nieuwsbrief nog wat leuk winterjuffernieuws uit Drenthe, dat op de plank was blijven liggen bij gebrek aan andere kopij. Nogmaals de libellendag, een jubileumuitgave van de Vlinderstichting over libellengebieden in Nederland en een aankonding van Noordse winterjuffers op TV.

Groeten,

Johan van 't Bosch, Theo Muusse & Garry Bakker

Heb je een leuke waarneming - een libel op een plaats waar je 'm nooit eerder zag, afwijkend gedrag, opvallende aantallen, een interessant libellengebied(je) of een bijzondere predator mail dit dan naar Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan door een e-mail te sturen naar Libellennieuwsbrief-subscribe@yahoogroups.com.

Nalezen van oudere berichten kan op de Libellennieuwsbriefwebsite <http://pets.groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief>

                                                                                                                                                                                                             

Libellen excursie Kampina 14 juni 2008

De Kampina is een natuurgebied in het hart van Noord Brabant, gelegen tussen Oisterwijk en Boxtel. Het gebied bestaat uit bossen, heides en staat bekend om z'n vennen en om de nabij gelegen beken. In het gebied komen veel libellensoorten voor. Onder andere de gevlekte witsnuitlibel, beekrombout en misschien duikt de speerwaterjuffer nog ergens op...

Voor zaterdag 14 juni heeft de NVL een excursie georganiseerd naar de Kampina.
We kijken welke soorten voorkomen bij het herstelde Winkelsven, daarnaast gaan we op zoek naar een aantal zeldzame libellensoorten die mogelijk in de Kampina voorkomen, zoals de speerwaterjuffer en gevlekte glanslibel,  maar nog niet zijn ontdekt.

De excursie start om 10.00 uur  op het kruispunt tussen de Franse baan en Rosepdreef. Dit is het kruispunt ten noord oosten van het Klokketorenven (ac 145.1, 396.1). Deze locatie is het beste te bereiken door vanaf de N65 de afslag Oisterwijk ten nemen of vanuit het zuiden de A58, afslag Moergestel. Vanaf de stations Oisterwijk of Boxtel is het mogelijk met de fiets te komen. De excursie zelf is te voet.

Opgeven voor de excursie is verplicht! In overleg met de terreinbeheerder is het maximumaantal deelnemers gesteld op twintig. Dit om eventuele schade door het betreden buiten de paden zoveel mogelijk te beperken.

Opgeven kan bij:

Douwe Schut
verhipsel@... of 06-18080020

                                                                                                                                                                                                             

Zadellibel in Belgie

Met het aanhoudende goede weer verschijnen tevens zuidelijke libellensoorten in NW Europa. Hier de eerste uit een lange reeks die komen gaat.
Op 9 mei 2008 om 12.30 vloog een Zadellibel ANAXEPPH boven het dak van het INBO (Kliniekstraat te Anderlecht -Brussel) terwijl ik mijn broodje aan het opeten was. Deze topsoort vloog in rechte lijn noordwaarts op zo'n 15 meter hoogte. Het is meteen de vierde waarneming ooit voor deze soort in België.Zo'n middagpauzes mogen er nog zijn. Uitkijken maar de komende dagen !

Geert De Knijf

                                                                                                                                                                                                             

NIeuws uit de Noord-Hollandse duinen

Op 14 mei deed ik in de PWN-duinen leuke waarnemingen tussen Bergen en Egmond: op een totaal van 24 Noordse witsnuitlibellen LEUCRUBI ( op 6 locaties ) ook één paringsrad. In de onvolprezen Helmwegpoel, een fraai mannetje Gevlekte witsnuitlibel LEUCPECT. Bij het Starrevlak 2 vrouwtjes Tengere grasjuffer ISCHPUMI, waarvan één in de merkwaardige blauwe fase. En nog een zeer jonge Tengere grasjuffer in het wat noordelijker gelegen Nieuwe Land.

Op 15 mei bij de IJsbaan van Bakkum eindelijk een soort die boven het Noordzeekanaal sinds de 2e wereldoorlog niet meer is waargenomen: een Smaragdlibel CORDAENE. Ook daar Gevlekte witsnuitlibel LEUCPECT, 2 mannetjes. En de wat mij betreft vroegste ooit man Grote keizerlibel ANAXIMPE.

Groet, Harm Niesen

                                                                                                                                                                                                             

Bruine winterjuffer (SYMPFUSC) in Zwolle

Een opmerkelijke waarneming; hoewel de Bruine winterjuffer niet overal zeldzaam is, is de waarneming van Gert in Zwolle op zijn minst erg leuk!
<http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4253188>

Groet, Gert Veurink

                                                                                                                                                                                                              

Bruine winterjuffer (SYMPFUSC) in het Hondenven nabij Tubbergen

Afgelopen zaterdag 26 april zag ik een tandem juffers vliegen aan de noord-oostzijde van het ven. Aangezien ik vorig jaar rond deze tijd ook al een vermoeden had dat ik een winterjuffer had gezien, begon mijn hart sneller te kloppen. Met veel geduld wist ik een mannetje te vangen en kan ik voortaan met zekerheid zeggen dat de Bruine winterjuffer (SYMPFUSC) zich voortplant in het hondenven. Tevens die dag twee vuurjuffers (PYRRNYMP) zien uitsluipen. Een geslaagde libellendag dus.

Het Hondenven is in particulier bezit en vrij toegankelijk. Er loopt een wandelpad (slecht onderhouden) rondom het ven. De auto moet op enige afstand blijven staat. De afgelopen vier jaar hebben we (KNNV-afdeling Twenthe) al 32 soorten libellen gespot nabij het ven, geen onverdienstelijke score voor een zuur ven.

Eveline Stegeman-Broos

                                                                                                                                                                                                              

Vers uitgeslopen Zwervende Heidelibellen SYMPFONS bij Vessem (NB)

Op 13 mei zag Frank Neijts aan het Groot Meer bij Vessem (NB) de eerste Zwervende Heidelibellen SYMPFONS van dit jaar. Opvallend is dat het om vers uitgeslopen exemplaren ging. Uitsluipen in het voorjaar is bij deze soort in Nederland wel eerder vastgesteld, maar toch geen regelmatig verschijnsel. Meestal sluipt het nageslacht van zwervers nog hetzelfde jaar uit. Net als bij eerdere gevallen is het nu natuurlijk moeilijk vast te stellen of het om nageslacht van zwervers van vorig jaar gaat of om nageslacht van de generatie die vorig najaar is uitgeslopen. Voortplanting is bij de najaarsgeneratie nog zelden vastgesteld. Foto's van deze bijzondere waarneming staan op http://forum.waarneming.nl/forum/index.php?showtopic=47736.

Frank Neijts

                                                                                                                                                                                                             

Speerwaterjuffers COENHAST in Noord-Brabant: ook eens wat goede berichten

Speerwaterjuffer is een beetje een zorgenkindje onder de Nederlandse libellen en waterjuffers. Het is dan ook fijn om af en toe eens wat goed nieuws te horen uit bijv Noord-Brabant. De afgelopen weken werd bijvoorbeeld een nieuwe locatie voor deze soort gevonden in de omgeving van Eindhoven. Ook bleek dat een van de bestaande populaties in Noord-Brabant dit jaar naar schatting uit zo'n 800-1200 individuen bestaat. Dat kan de soort wel gebruiken.

                                                                                                                                                                                                              

Grote aantallen Plasrombouten

Ook de plasrombout GOMPPULC doet het dit jaar erg goed. Op al dan niet nieuwe locaties is de soort in Noord-Brabant in mooie aantallen gezien. Hopelijk kan de soort zich nu weer wat gaan verspreiden. (pers.  mededeling Frank Neyts)

                                                                                                                                                                                                             

Witsnuitlibellen aan de zwerf

De afgelopen week lijken de witsnuitlibellen in Nederland aardig aan de zwerf. Op waarneming.nl werden de volgende waarnemingen ingevoerd die waarschijnlijk zwervers betreffen.

Gevlekte witsnuitlibel LEUCPECT

Groningen (GR): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4308600
Dishoek (ZL): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4302221
Hatertse Vennen (NB): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4301686

 Noordse witsnuitlibel LEUCRUBI

Purmerend (NH): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4310854
Dishoek (ZL): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4263897, http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4305423, http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4288079, http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4288075,
Hilversum (NH): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4310274
Borculo (GE): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4312136
Putten (GE): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4304248
Groningen (GR): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4308614
Noordhollands duingebied (NH): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4299472, http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4299460, http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4296467, http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4308401, http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4288477
Vlieland (FR): http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=4306056

Waar meerdere waarnemingen of meerdere exemplaren gezien zijn, kan het natuurlijk ook om (kleine of nieuwe) populaties gaan. Bijvoorbeeld bij Dishoek, in Noordholland (zie ook bericht van Harm Niesen en waarnemingen in andere jaren), Groningen of Vlieland

                                                                                                                                                                                                              

Grote aantallen Maanwaterjuffer bij Kootwijkerveen

Op zaterdag 10 mei 2008 werden grote aantallen Maanwaterjuffers COENLUNU aangetroffen bij het Kootwijkerveen. De (voorzichtig) geschatte totalen waren zo'n 300 exemplaren. In eerdere jaren werden hier meestal beduidend lagere aantallen gevonden.

Bertus de Lange en Eus van der Burg

                                                                                                                                                                                                              

Vuurjuffer in Zuid-Holland: onberekenbaar?

In Zuid-Holland heeft de Vuurjuffer PYRRNYMP een wat verbrokkelt voorkomen.
Bij de Nieuwkoopse Plassen is de soort algemeen; in de omgeving van Rotterdam, Dordrecht en Zoetermeer komt de soort ook voor. In het veenweidegebied in de rest van de provincie zijn ogenschijnlijk genoeg geschikte gebieden, maar blijkt het erg lastig de soort tegen het lijf te lopen. Ook in ogenschijnlijk geschikte gebieden die veel bezocht worden, bijvoorbeeld in de omgeving van Delft en Alphen aan den Rijn of in de Reeuwijkse plassen.

Pas sinds enkele jaren heeft de Vuurjuffer zich gevestigd in de binnenduinrand, met nu een aanzienlijke populatie op Lentevreugd, Wassenaar. Vandaaruit lijkt de soort zich langzaam verder uit te breiden. Vorig jaar waren er een tiental waarnemingen van zwervers in de omgeving van Katwijk. Dit jaar zijn er al waarnemingen uit Meijendel en onlangs zag Anne Hueber 3 exemplaren op de Hertenkamp nabij Wassenaar, een gebiedje dat enige gelijkenis vertoont met Lentevreugd. Wie weet zijn dit aanwijzingen voor nieuwe vestigingen.

Groeten, Johan en Anne Hueber

                                                                                                                                                                                                              

Aandacht voor Azuurwaterjuffer vrouwtjes COENPUEL

De variatie in verschijningsvormen tussen vrouwtjes Variabele waterjuffer COENPULC en vrouwtjes Azuurwaterjuffer COENPUEL is groot. Vaak zijn ze lastig van elkaar te onderscheiden en de vorm van het halsschildje geldt als doorslaggevend determinatiekenmerk. Hoewel bij de Variabele waterjuffers vormen met veel blauw (kleur) het meest lijken voor te komen, kom je ook af en toe de vorm met voornamelijk zwart tegen. Bij de Azuurwaterjuffer lijkt dit precies andersom. De vorm met voornamelijk zwart is de regel en ik denk dat niet veel mensen ooit een vrouwtje van de lichte vorm zijn tegengekomen. Ook in de fotodatabase van waarneming.nl komen dergelijke vrouwtjes eigenlijk niet voor. Toch geven de determinatiegidsen aan dat deze er moeten zijn (waarschijnlijk komen ze voor in musea?). John van Roosmalen kwam de afgelopen tijd een aantal vrouwtjes waterjuffer tegen waarvan hij vermoedt dat het om deze lichte vorm gaat. Reden voor wat aandacht op het forum van waarneming.nl: http://forum.waarneming.nl/forum/index.php?showtopic=47980.

Maar wat mij betreft ook reden om eens extra op te letten of je dergelijke vrouwtjes tegenkomt in populaties van Azuurwaterjuffer. En ze te fotograferen. Bij deze een oproep, zodat we eens wat meer kunnen leren over deze vorm.

Groeten, Johan

                                                                                                                                                                                                             

Libellennieuws Nederland (LNN) wordt gecompileerd in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL) en Waarneming.nl.

De NVL heeft als doel: het stimuleren van de studie naar en de bescherming van libellen. Vier maal per jaar geeft de NVL een Nieuwsbrief uit. Daarnaast verschijnt er tweemaal per jaar het blad Brachytron met artikelen over ecologie, gedrag en levenswijze van libellen, wetenschappelijke mededelingen en boekbesprekingen. Wilt u lid worden van de NVL? Dat kost slechts 13 Euro per jaar en voor jongeren tot 25 jaar 7 Euro.

Ieder nieuw lid ontvangt een speciale editie (in kleur) van de Brachytron met daarin artikelen over goede libellengebieden in Nederland. Voor meer informatie of een folder meel naar nvl@...

Libellennieuwsbrief Nederland 08:07

Zaterdag 17 mei 2008