Libellennieuwsbrief Nederland 08:12

Dinsdag 24 juni 2008

Inleiding

De zomer is begonnen, de Rivierrombouten GOMPFLAV sluipen uit op de strandjes van onze grote rivieren en het wachten is op de eerste Zuidelijke heidelibel SYMPMERI. Als ze tenminste ook dit jaar weer worden gezien.... In deze nieuwsbrief een verslag van de excursie van afgelopen zondag naar de Delleboersterheide. Aankomende zaterdag is er een excursie in de omgeving van Cadzand, waar bij een redelijk toegankelijke poel (niet in een natuurgebied, maar natuurlijk wel met kwetsbare vegetatie) diverse copula's van de Gaffelwaterjuffer COENSCIT werden gezien.

Groeten,

Heb je een leuke waarneming - een libel op een plaats waar je 'm nooit eerder zag, afwijkend gedrag, opvallende aantallen, een interessant libellengebied(je) of een bijzondere predator meel dit dan naar Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan door een e-mail te sturen naar Libellennieuwsbrief-subscribe@yahoogroups.com.

Aankondiging: Excursie naar Cadzand
Op zaterdag 28 juni zal er een excursie plaatsvinden naar Cadzand eo in Zeeuws Vlaanderen. De inzet is te kijken naar libellen met als hoofddoel natuurlijk de Gaffelwaterjuffer COENSCIT. De excursie zal geleid worden door 3 ervaren libellenkijkers uit de regio. De excursie begint om half 11, zodat de mensen die van ver komen ook op tijd kunnen zijn.
De plaats van ontmoeting is de grote parkeerplaats beneden aan de dijk bij het grote strandhotel (ac 16,73 378,72) aan de Vlamingpolderweg te Cadzand-Bad. Wanneer je Cadzand inrijdt over de ringdijk Noord, ga je bovenaan op de dijk rechts en dan gelijk weer rechts. Het atlasblok is 47-58-22 rechtsboven.
De volgende plaatsen zullen worden bezocht: Cadzand, Retranchement en als afsluiter Hulst. Naast de Gaffelwaterjuffer zullen we ook grote kans maken op oa veel Vuurlibellen en Zwervende Heidelibellen.
Opgeven voor de excursie kan per email bij theomuusse@... of via 06-13669329. Er hebben zich al een behoorlijk aantal mensen aangemeld, maar er is nog plek.
De organisatoren

Excursie Delleboersterheide: op zoek naar Oostelijke Witsnuitlibellen

Op 22 juni was er weer een excursie naar de Oostelijke Witsnuitlibellen LEUCALBI. Het weer viel niet tegen, maar was ook niet helemaal wat we graag wilden. Toch hadden zo’n 20 mensen zich verzameld in Oldeberkoop (Fr) om onder leiding van Peter de Boer van it Fryske Gea op zoek te gaan naar deze zeldzame witsnuiten.

Bij de Delleboersterheide aangekomen kregen we eerst een korte uitleg en konden we daarna, in een normaal afgesloten gebied, op zoek gaan naar witsnuiten. Er vlogen de nodige Smaragdlibellen CORDAENE en Venwitsnuitlibellen LEUCDUBI, maar hoe we ook zochten, geen Oostelijke. Gelukkig was Mark Lammers nog iets verder gelopen, waar hij een pas uitgeslopen mannetje vond. In het begin had hij nog nauwelijks kleur en waren de vleugels nog gesloten. Dit gaf iedereen de mogelijkheid om deze libel van dichtbij te bekijken en/of op de foto te zetten. Na een tijdje was hij uitgehard, had hij er genoeg van en vloog een boom in.

Intussen was door een klein groepje ook nog een uitgekleurd mannetje gezien, maar deze was ook al snel weer vertrokken.

De aandacht werd nu verlegd naar een ander vennetje, waar wel de nodige Gewone Oeverlibellen ORTHCANC en zelfs de tweede Blauwe Breedscheenjuffer PLATPENN voor de Dellerbuursterheide werd gezien, maar niet meer Oostelijke Witsnuiten. Op de terugweg werd nog even bij de eerste plek gestopt, waar nog een Vuurlibel CROCERYT gezien werd. Het was intussen behoorlijk gaan waaien en nog bewolkter geworden, waardoor besloten werd de excursie op het terras van een kroegje voort te zetten. Dat werd een leuke afsluiting van een geslaagde excursie.

Arjen Drost

Voortplantingsactiviteiten van Hoogveenglanslibel

Op 16 juni j.l. had ik het geluk in het Wooldsche Veen bij Winterswijk (Ge) getuige te kunnen zijn van voortplantingsactiviteiten van de Hoogveenglanslibel SOMAARCT. Zo zag ik niet alleen een paringswiel gevormd worden, maar was er van zeker twee verschillende vrouwtjes ook sprake van ei-afzetting. Het interessante daarbij was dat er daarbij gebruik werd gemaakt van twee verschillende methodes. Allereerst was er sprake van dat, in een heel klein veenputje, in een heel klein hoekje van hoogstens tien bij tien cm open water, een vrouwtje eitjes afzette door ze, met de bekende 'afslaande beweging' direct aan de wateroppervlakte te deponeren.

Enige tijd later hoorde ik echter, bij een ander, wat grotere veenput, een geritsel dat me erg bekend voorkwam. Ik moest onmiddellijke denken aan het vleugelgeritsel dat de Groene glazenmaker (aeshviri) bij de ei-afzet laat horen tussen de krabbescheer. Het bleek een hoogveenglanslibel te zijn, die zich in de veenput helemaal tussen de daarin staande, mij helaas onbekende gras (?) soorten had laten zakken, tot uit het zicht van bovenaf, en, zwaar vleugelritselend, onderaan die begroeiing bezig was met eiafzetting. Dit gedrag, afzakking tussen de begroeiing van de veenput tot vrijwel of helemaal uit het zicht en daar dan, 'ritselend', (waarschijnlijk) eitjes afzettend, herhaalde zich nog een paar maal elders in dat veenputje. Tot tweemaal toe was er ik daarbij ook nog getuige van dat de libel daarbij, beneden aangeland, enkele seconden ook nog iedere vleugebeweging staakte.

Kennelijk kent de hoogveenglanslibel voor ei-afzetting twee systemen. Een (wellicht) voor door de soort kennelijk geschikt geachte stukjes open water en een voor geheel dichtgegroeide plekjes, die ook in de smaak vallen.

Waarom de betrokken individuen nu juist deze plekken uitkozen voor ei-afzet is me - begrijpelijkerwijs, ik ben geen hoogveenglanslibel - een raadsel. Het eerste heel kleine putje waar de eitjes in een minuscuul stukje open water dus werden 'afgeschud', kwam me alleen maar vrij drabbig voor. En waarom het tweede individu nu zulke moeilijke plekken opzocht om eitjes af te zetten op plekken met vrij dichte opgaande begroeiing in de andere veenput, terwijl in diezelfde put open stukken zat waren, is voor mij evenzeer de vraag.

Overigens was de luchttemperatuur die dag niet zo hoog. Als er wolken voor de zon zaten, vloog er niks. Maar zodra de zon even een moment doorkwam, begonnen de hoogveenglanslibellen hun patrouilles, hun jachtpartijen. En dus hun voortplantingsaktiviteiten.

Nico Steijnen

Rivierrombouten bij Zalk (Ov)

Niet spectaculair, maar wel leuk: rivierrombouten GOMPFLAV. Op zaterdag 22 juni zag ik 1 vers imago, 1 larve en 2 exuviae bij strandje bij Zalk (Ov).

groet,

Gert Veurink

Libellennieuws Nederland (LNN) wordt gecompileerd in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL)

De NVL heeft als doel: het stimuleren van de studie naar en de bescherming van libellen. Vier maal per jaar geeft de NVL een Nieuwsbrief uit. Daarnaast verschijnt er tweemaal per jaar het blad Brachytron met artikelen over ecologie, gedrag en levenswijze van libellen, wetenschappelijke mededelingen en boekbesprekingen. Wilt u lid worden van de NVL? Dat kost slechts 20 Euro per jaar en voor jongeren tot 25 jaar 10 Euro.

Ieder nieuw lid ontvangt een speciale editie (in kleur) van de Brachytron met daarin artikelen over goede libellengebieden in Nederland. Voor meer informatie of een folder meel naar nvl@...

Libellennieuwsbrief Nederland 08:12

Dinsdag 24 juni 2008