Libellennieuwsbrief Nederland 07:14
26 juni 2007

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Inleiding
Kort maar krachtig volgt hier een toelichting op de vorige
nieuwsbrief. Ik werd namelijk van allerlei kanten, onder andere door
Marc Tailly, terechtgewezen op mijn uit de hand gelopen enthousiasme.
Hierdoor schreef ik per abuis aan het eind van het stukje van Remco
dat de Zuidelijke Waterjuffer COENCAER reeds in Belgie is gezien.
Dit moet natuurlijk de Mercuurwaterjuffer COENMERC zijn.
Excuses voor mijn fout/ blunder.

Theo Muusse

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Beste libellenlui,

Het doet me hier in Suriname het grootste genoegen om te lezen van de
vondst van Gaffelwaterjuffers (COENSCIT) bij Cadzand-Bad ZL!
In 2005 zag ik bij een plasje in de duinen tussen het dorp en 't Zwin een
mannetje waarvan ik zeker was dat het deze soort betrof, maar waarvan ik geen
documentatie heb (hij vloog onophoudelijk snel en laag over het water) en daarom
is de waarneming door de CWNO afgekeurd.
Ik ben benieuwd of het dezelfde plek betreft, al oogden meerdere plasjes in het
gebied destijds geschikt. Ook toen zat er een Cetti's Zanger te zingen,
trouwens. Ik zie aan de foto's niets dat op Zuidelijke waterjuffer (COENCAER)
duidt. De dichtsbijzijnde populaties zijn in het verre zuiden van Frankrijk,
waar de soort betrekkelijk schaars is. Pas in Spanje en Italie komt ie meer
voor.

Groeten uit Paramaribo, KD Dijkstra

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Geen excursie

Vooralsnog is het niet gelukt om een excursie te organiseren naar de
Gaffelwaterjuffer COENSCIT. Maar er is dit jaar nog volop tijd om wellicht bij
andere plasjes in Zeeuws Vlaanderen de soort zelf te ontdekken! De soort vliegt
in ieder geval tot ruim in juli.
Daarom is er al via waarneming.nl een oproep geplaatst en wordt er middels deze
nieuwsbrief opgeroepen om komende zondag 1 juli 2007 op zoveel mogelijk plaatsen
in Zeeuws Vlaanderen te gaan kijken.
Er zal zo snel mogelijk een lijst worden toegevoegd aan dit topic aldaar met
enkele goede plekken in heel Zeeuws Vlaanderen.
Er is namelijk al eerder een COENSCIT gemeld bij Axel.
De soort zit dus waarschijnlijk niet eens per definitie alleen aan de kust.
Volgens Geert de Knijff's laatste berichten is de Gaffelwaterjuffer COENSCIT qua
biotoop niet kieskeurig en in veel gebiedjes in de Belgische duinen zelfs de
algemeenste libel...
Oef.
Dat moet toch veel hoop geven.

Theo Muusse

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief 07:14
26 juni 2007

Libellennieuwsbrief Nederland 07:13
25 juni 2007


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Inleiding

Het is gelukt!
De Gaffelwaterjuffer zit ook weer in Nederland. Na het nieuws uit de vorige LNN
was het wachten op de eerste melding, maar dat dat gelijk al in het eerste
regenachtige weekend zou gebeuren, is uiteraard wel erg snel!
De aanhouder won afgelopen zondag, toen er tijdens het laatste ommetje voor
vertrek toch nog enkele werden gevonden. Felicitaties aan de gelukkigen.
Daarnaast in deze nieuwsbrief bijdragen over de eerste Vuurlibellen voor het
Gooi en vroege Bruine Winterjuffers in Limburg. Verder is er door het mindere
weer weinig ander nieuws. Oh ja, nog wel een nieuwe Zuidelijke Keizerlibel
ANAXPART, zie waarneming.nl voor details.
Verder dank aan Weia voor de vernieuwde versie van de soortenlijst met eerste
data van 2007.

Garry & Theo


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Gaffelwaterjuffer COENSCIT bij Cadzand-Bad ZL

Op zaterdag 23 juni, op het verjaarsfeestje van Johan van 't Bosch, spraken Paul
Schrijvershof, Marijke Roos, Eus van der Burg en Remco Hofland af om de volgende
ochtend in Zeeuws-Vlaanderen te gaan zoeken naar de Gaffelwaterjuffer COENSCIT.
Geert De Knijff had immers al gewaarschuwd dat de soort zich in Belgie
noordwaarts aan het uitbreiden was. Hoewel de weersvoorspelling het had over
buien en (met name in de middag) onophoudelijke regen, hoopten we tenminste een
ochtend mee te kunnen pakken. Het begon op zondag 24 juni 2007 mooi (voor Eus en
Remco), met een Koereiger langs de A12, om 8 uur 's ochtends. Na een bakkie bij
Paul en Marijke reden we door (via de Westerscheldetunnel), om 11.00 uur aan te
komen in Cadzand-Bad. We hadden besloten daar te beginnen, de plek waar enkele
jaren geleden een Zuidelijke Heidelibel SYMPMERI was gevonden. Al snel hoorden
we een fanatiek zingende Roodmus (altijd leuk) die zich niet lang daarna ook
fraai liet bekijken. Ook enkele Cetti¹s Zangers lieten zich niet onbetuigd
(tussen de buien door). Afwisselend met motregen en droog, vermaakten we ons de
eerste twee uur voornamelijk met Zwervende LESTBARB en Houtpantserjuffer
LESTVIRI (beide redelijk algemeen), Lantaarntje ISCHELEG, Azuurwaterjuffer
COENPUEL en enkele Watersnuffels ENELCYAT, verder enkele verse Bruinrode
heidelibellen
SYMPSTRI. Na een aardige plensbui waren we voornemens naar de auto te lopen,
maar we besloten toch nog even richting zuid te lopen om te zoeken naar wat
andere plasjes. Terwijl we door een pitrusveldje liepen, hoorde ik Paul
achtereenvolgens zeggen: he, een Greppelsprinkhaan; he, een Kleine vuurvlinder;
he, is dat er geen een?
En jawel, daar zat de tweede Gaffelwaterjuffer COENSCIT van Nederland (om 13.00
uur)! Marijke en Eus waren binnen 1 minuut ter plaatse en al snel werd het
exemplaar, dat rustig bovenin de pitrus zat, door Paul gefotografeerd en door
Remco per Vogellijn en semafoon wereldkundig gemaakt. Peter Meininger
(Walcheren) stapte meteen in de auto en ook Arnout Linckens (Ut), Garry Bakker,
Daniel Benders en Wil van den Hoven (ZH) gingen op weg. De eerste man waaide
helaas na circa 10 minuten weg maar gelukkig vond Eus daarna nog twee (andere)
mannen, die allebei ook fraai gefotografeerd werden door Paul (en Peter). Een
paar regenbuien verder kwam Peter aangefietst en kon man 2 en 3 uitgebreid
bekijken en fotograferen (zie de foto's op waarneming.nl). De beide andere
mannen zaten meer beschut en wel in de grassen tussen de duindoornvegetatie.
Nadat wij de lokatie verlieten voor wat welverdiende fourage, vonden ook Arnout,
Garry, Daniel en Wil drie mannetjes, waarvan in ieder geval 1 een ander
exemplaar betrof. Voorts troffen zij nog twee mannetjes Zwervende Heidelibel
SYMPFONS aan.

Het is in het gebied overigens niet toegestaan van de paden af te gaan en er
wordt nu al gesurveilleerd en geschreven!

VERZAMELEN IS ABSOLUUT ONNODIG EN NATUURLIJK VERBODEN IN EEN BESCHERMD
DUINGEBIED.

Overigens bleek bij thuiskomst dat de foto's de 4 puntjes op S8-9 niet tonen en
dat het blauw op S9 afgerond is. Dit lijkt beter te passen op Zuidelijke
waterjuffer COENCAER, reden waarom wij eenieder verzoeken om de foto's (ook op
waarneming.nl en later op de nieuwsbriefsite) goed te bekijken en commentaar te
leveren. Het zou namelijk zomaar kunnen gebeuren dat er een Zuidelijke
Waterjuffer tussen zit. Die neemt namelijk ook toe in Belgie!

Remco Hofland, Paul Schrijvershof, Marijke Roos en Eus vd Burg


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vuurlibel nieuw voor 't Gooi

Afgelopen Zaterdag (23 Juni) had de, vorig jaar opgerichte, Libellen Werkgroep
het Gooi een excursie onder leiding van Marcel Wasscher.
Leuk was dat deze excursie op mijn eigen 'local patch' was, de Zanderij Crailo.
Rond de plassen aan de noordkant van de Zanderij vlogen meerdere pas uitgeslopen
Bruinrode Heidelibellen SYMPSTRI, Houtpantserjuffers LESTVIRI en Gewone
Pantserjuffers LESTSPON.
Rond de vlonders vlogen enkele Grote keizerlibellen ANAXIMPE en Gewone
Oeverlibellen ORTHCANC.
De klapper kwam echter toen iemand van de werkgroep een 'oeverlibel' vond die
door Marcel werd gedetermineerd als vrouwtje Vuurlibel CROCERYT!
Het vrouwtje was eitjes aan het afzetten dichtbij de kant maar was helaas te
snel weg.
Na de excursie ben ik samen met Marcel nog een extra rondje gelopen, na enkele
tientallen meters ging er recht voor onze neus een mannetje Vuurlibel CROCERYT
zitten! Het beest vloog enkele keren op en verdween (veel te snel) uit het
zicht.
Voorzover mij bekend is dit de 2e waarneming ooit voor Noord-Holland en de 1e
waarneming voor het Gooi van Vuurlibel CROCERYT.
Tot zover mijn eerste bijdrage aan de Libellennieuwsbrief.

Groet,
Christian Brinkman


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vroege Bruine Winterjuffers

Bij het vierdaags bezoek van de gebieden in en om het Nationaal Park De Meinweg
werden door verschillende deelnemers van de ' Pinksterdagen-werkgroep' op 24
juni in het gebied Hoosden (197,09 x 351,82) verse Bruine winterjuffers SYMPFUSC
waargenomen. Wij denken dat deze waarneming aan de vroege kant is, maar horen
graag hierop het commentaar van de lezers van de libellennieuwsbrief.
In dit weekend zeer veel Vuurlibellen CROCERYT en in kleinere aantallen Gevlekte
glanslibellen SOMAFLAV en Kanaaljuffers ERYTLIND gezien.
Een uitvoerig verslag zal in de nieuwsbrief verschijnen.
Namens het gezelschap,

Frans Koning


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Fenologie

En hiermee vervallen alle vorige lijstjes... Alles heb ik nog eens nagelopen.
Als iemand een verbetering heeft of weet, reageer aub!

1 - 2 jan bruine winterjuffer
2 - 25 maa noordse winterfuffer
3 - 28 maa vuurjuffer (record blijft 16 maa)
4 - 11 apr smaragdlibel (evenaring record)
5 - 12 apr noordse witsnuitlibel (record blijft 4 apr)
6 - 12 apr maanwaterjuffer (record was 20 apr)
7 - 13 apr variabele waterjuffer (record was 19 apr)
8 - 13 apr donkere waterjuffer (record was 27 apr)
9 - 14 apr lantaarntje (record blijft 3 apr)
10 - 14 apr glassnijder (record was 18 apr)
11 - 14 apr viervlek (record was 21 apr)
12 - 15 apr tengere grasjuffer (record was 23 apr)
13 - 16 apr speerwaterjuffer (record was 2 mei)
14 - 16 apr watersnuffel (record was 23 apr)
15 - 17 apr azuurwaterjuffer (record was 23 apr)
16 - 17 apr grote roodoogjuffer (record was 24 apr)
17 - 20 apr platbuik (record was 24 apr)
18 - 20 apr vroege glazenmaker (record was 1 mei)
19 - 21 apr weidebeekjuffer (record was 26 apr)
20 - 22 apr gewone oeverlibel (record was 4 mei)
21 - 22 apr beekrombout (record was 28 apr)
22 - 25 apr venwitsnuitlibel (record blijft 20 apr)
23 - 25 apr plasrombout (record was 4 mei)
24 - 26 apr gevlekte witsnuitlibel (record was 5 mei)
25 - 26 apr bosbeekjuffer (record was 6 mei) (wsch al eerder...)
26 - 27 apr bruine korenbout (record blijft 16 apr)
27 - 28 apr blauwe breedscheenjuffer (record was 5 mei)
28 - 29 apr kanaaljuffer (record was 25 mei)
29 - 30 apr grote keizerlibel (record was 5 mei)
30 - 5 mei hoogveenglanslibel (record was 15 mei)
31 - 6 mei houtpantserjuffer (record was 3 jun) (nog niet ingevoerd)
32 - 7 mei vuurlibel (record was 26 mei)
33 - 9 mei bruinrode heidelibel (record blijft 6 apr)
34 - 13 mei oostelijke witsnuitlibel (record was 21 mei)
35 - 14 mei tangpansterjuffer (record blijft 13 mei)
36 - 16 mei zwervende pansterjuffer (record was 29 mei)
37 - 18 mei koraaljuffer (record was 19 mei)
38 - 18 mei bloedrode heidelibel (record was 31 mei) (misschien wordt dat 7 mei)
39 - 18 mei zwervende heidelibel (record blijft 21 apr)
40 - 18 mei beekoeverlibel (record was 24 mei)
41 - 18 mei zadellibel (record was 7 jun, niet gekeurd nog, anders 17 jun)
42 - 19 mei zuidelijke oeverlibel (record was 30 mei) (nog info gevraagd)
43 - 20 mei metaalglanslibel (record blijft 5 mei) (misschien wordt dat 3 mei)
44 - 21 mei bruine glazenmaker (record was 29 mei)
45 - 21 mei blauwe glazenmaker (record blijft 17 mei)
46 - 23 mei gewone pantserjuffer (record blijft 10 mei)
47 - 24 mei geelvlekheidelibel (record blijft 22 mei)
48 - 25 mei kleine roodoog (record was 13 juni) (was al territoriaal...)
49 - 2 jun gevlekte glanslibel (record blijft 10 mei)
50 - 2 jun zuidelijke keizerlibel (record was 7 juni)
51 - 3 jun tengere pantserjuffer (record blijft 28 mei)
52 - 4 jun rivierrombout (record blijft 17 mei)
53 - 5 jun gewone bronlibel (record blijft 29 mei)
54 - 9 jun steenrode heidelibel (record blijft 8 jun)
55 - 10 jun zwarte heidelibel (record blijft 6 jun)
56 - 11 jun zuidelijke glazenmaker (record was 15 jun)
57 - 13 jun venglazenmaker (record blijft 30 mei)
58 - 16 jun groene glazenmaker (record was 26 jun)
59 - 24 jun gaffelwaterjuffer ('record', tja er is maar 1 waarneming uit 2003)

Weia 2007


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Mocht U deze nieuwsbrief niet goed hebben ontvangen, mail aub dan even met de
website (libellennieuwsbrief @ yahoogroups.com). Daar is hij sowieso na te
lezen. Voor tips over deze nieuwsbrief kunt U ook altijd mailen.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuws Nederland (LNN) wordt gecompileerd in samenwerking met de
Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL).

De NVL heeft als doel: het stimuleren van de studie naar en de bescherming van
libellen. Vier maal per jaar geeft de NVL een Nieuwsbrief uit. Daarnaast
verschijnt er tweemaal per jaar het blad Brachytron met artikelen over ecologie,
gedrag en levenswijze van libellen, wetenschappelijke mededelingen en
boekbesprekingen. Wilt u lid worden van de NVL? Dat kost slechts 13 Euro per
jaar en voor jongeren tot 25 jaar 7 Euro.
Ieder nieuw lid ontvangt een speciale editie (in kleur) van de Brachytron met
daarin artikelen over goede libellengebieden in Nederland. Voor meer info of een
folder meel naar nvl@....

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++


Libellennieuwsbrief Nederland 07:13
25 juni 2007

Libellennieuwsbrief Nederland 07:12
22 juni 2007


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Inleiding

Na de eerste twee meldingen van de inmiddels beruchte Zadellibel, is er
inmiddels alweer een derde gezien. Het is dan ook nu al een uitzonderlijk jaar,
voor wat betreft de zuidelijke soorten. Vuurlibel, Zwervende
Heidelibel, Zuidelijke Keizerlibel, Zadellibel, namen die enkele jaren
geleden nog tot de verbeelding spraken, lijken het nu allemaal goed te
doen op een dagje  libellen kijken. En niet eens alleen in Limburg, want
inmiddels is de Vuurlibel doorgedrongen tot in alle provincies en
worden er in de Weerribben gewoon minstens 20 van op een dag gemeld.
Zoals een bekende Nederlander laatst zei: "We gaan met zijn allen naar
de klote door die global warming, laten we er dan maar met zijn allen
van genieten".
Het wordt langzaamaan tijd voor een Purperlibel...
Of zoals uit deze nieuwsbrief blijkt: een Gaffelwaterjuffer!

Groeten, Garry en Theo

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Gaffelwaterjuffers aan de Westkust in Vlaanderen

Op 21 juni heb ik enkele poeltjes in het Westhoekreservaat in De Panne bezocht
alsook enkele poeltjes in Adinkerke (in totaal 19 locaties). Ondanks het minder
goede weer, bij momenten volledig donkergrijze bewolking, toch op 10 locaties
daarvan de Gaffelwaterjuffer COENSCIT aangetroffen. De meeste dieren waren in
tandem en eitjes aan het afzetten. In totaal had ik meer dan 50 koppels in
tandem en verder nog eens een 50- tal mannetjes, alles samen meer dan 150
dieren.
De Gaffelwaterjuffer werd dit voorjaar ook al in Oostduinkerke, Koksijde en tot
zelfs in Bredene waargenomen. Uitkijken dus naar populaties aan de Middenkust en
de Oostkust, maar ook zeker in de rest van Vlaanderen. En dus ook Zeeuws
Vlaanderen!
De biotoop van deze soort bestaat uit zonnige poeltjes met een rijke
watervegetatie zoals bijvoorbeeld Aarvederkruid.
Dus op naar het zuiden allemaal!

Geert De Knijf

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Parthenope blijft doorzetten

Deze week zal ingaan als de beste week voor Zuidelijke Keizerlibel
ANAXPART ooit nu er opnieuw twee dieren gezien zijn. Een mannetje werd
gezien en gefotografeerd op de plek waar eerder een vrouwtje werd
gezien in de Ooypolder GLD (Peter Hoppenbrouwers, 20 juni).
Hugo van der Slot zag op 21 juni alweer de 10e van het seizoen,
opnieuw een man, bij de ingang van Lentevreugd bij Wassenaar ZH. Dit is
opvallend
genoeg al de 4e voor Zuid-Holland dit jaar.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zware soorten weer piepen?!

De laatste tijd worden er - door de warmere zomers en/of de toenemende
waarnemingsintensiteit - steeds meer soorten in Nederland waargenomen die als
zeldzaam te boek staan. Deze zomer bijvoorbeeld al 3 keer een zadellibel
HEMIEPHI. Uiteraard is het in zulke gevallen van belang goede foto's te maken
voor de documentatie en bewijsvoering.
Zoals menigeen heeft mogen vernemen (en zelf waarschijnlijk ook wel eens heeft
ervaren) kan het niet ter beschikking hebben van een fotocamera het snel
inseinen van andere waarnemers belangrijk maken. Niet alleen vanwege dat
bewijsplaatje, maar ook om anderen de gelegenheid te geven zo'n zeldzaamheid te
komen bekijken.
Hierbij dus een oproep aan allen om als je in het veld bent;
neem een mobiele telefoon mee met in elk geval een aantal nummers van
libellenwaarnemers daarin geprogrammeerd. Voor abonnees van de Dutch Bird alerts
is het tevens handig te weten dat zulke zeldzaamheden ook via het
semafoonsysteem wereldkundig gemaakt kunnen worden:
menig zeldzame soort staat in de codelijst. Uiteraard is het aan de waarnemer(s)
zelf om te beoordelen of het gebied een toeloop aankan, maar over het algemeen
trekken libellen geen hordes twitchers aan, zoals zeldzame vogels!
Dus, wie piept de eerste Gaffelwaterjuffer COENSCIT door?

groeten, Teus Luijendijk

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Niet te geloven

De dag nadat ik in Dordrecht ZH een Zuidelijke Keizerlibel ANAXPART
zag (20 juni) ben ik teruggegaan om met Hans Gebuis te zoeken.
Binnen vijf minuten zag ik een Zwervende Heidelibel man (SYMPFONS), een zeldzame
soort hier en zeer zeker nieuw aangekomen die ochtend of
eerder, de vorige avond. Wat nog veel verrassender was werd al snel
duidelijk. Om de tien meter zat er nog een mannetje SYMPFONS!
Het simpele nieuwe stadsparkje met zijn kale oevers bleek helemaal vol
te zitten en na enkele uren hadden we er 43 verschillende mannen
geteld! En ook een ei-afzettende copula en als klap op de Vuurlibel
CROCERYT een vuurpijl! Maar dan andersom.
Dit is voor mij het beste bewijs dat het ontzettend snel kan gaan met
zo'n zuidelijke stroming. Opvallend was wel dat ik geen enkel beest
zag met mijten.

Theo Muusse

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Westelijke Rivierrombout

Niels Godijn vond op 20 juni 2007 een verkeerd uitgeslopen
Rivierrombout GOMPFLAV bij Rhoon ZH. Dit is voor deze soort
opmerkelijk westelijk. Is er ooit een gezien ten westen van Rhoon?

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke Heidelibel

Waar nog erg weinig nieuws over is, en dat is ook nieuws, is de Zuidelijke
Heidelibel SYMPMERI. Vorig jaar een topjaar, met geruchten over voortplanting,
dit jaar een diepe stilte. Wordt er goed gezocht op de plekken van vorig jaar of
komt de soort toch (nog) niet op de inheemse lijst? Wie ziet de eerste?

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nog even dit

Dries meldde me dat de uitstekende foto van Rene van Veen niet de
eerste is van een Zadellibel HEMIEPHI in Nederland. Van het beest van Budel NB
heeft een foto in de krant gestaan. Staat die foto ook ergens op het web?
Excuses, Theo

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

   Mocht U deze nieuwsbrief niet goed hebben ontvangen, mail aub dan even met de
website (libellennieuwsbrief @ yahoogroups.com). Daar is hij sowieso na te
lezen. Voor tips over deze nieuwsbrief kunt U ook altijd mailen.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

   Libellennieuws Nederland (LNN) wordt gecompileerd in samenwerking met de
Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL).

   De NVL heeft als doel: het stimuleren van de studie naar en de bescherming van
libellen. Vier maal per jaar geeft de NVL een Nieuwsbrief uit. Daarnaast
verschijnt er tweemaal per jaar het blad Brachytron met artikelen over ecologie,
gedrag en levenswijze van libellen, wetenschappelijke mededelingen en
boekbesprekingen. Wilt u lid worden van de NVL? Dat kost slechts 13 Euro per
jaar en voor jongeren tot 25 jaar 7 Euro.
   Ieder nieuw lid ontvangt een speciale editie (in kleur) van de Brachytron met
daarin artikelen over goede libellengebieden in Nederland. Voor meer info of een
folder meel naar nvl@....

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++


Libellennieuwsbrief 07:12
22 juni 2007

Libellennieuwsbrief Nederland 07:11
woensdag 20 juni 2007

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Inleiding

Afgelopen weekend was het Libellen Big Day weekend. Helaas was het geen stralend
weer met weinig wind maar dat mag de pret niet drukken. Iedereen die een
verhaaltje heeft hierover wordt vriendelijk verzocht dit aan ons te sturen zodat
het gedeeld kan worden. De topper van de Big Day was wel de vondst van 's lands
2e Zadellibel van dit jaar met daarbij de eerste foto ooit van deze soort.
Verder nieuws is oa de opmars van de Zuidelijke Keizerlibel die na een paar
weken zonder waarnemingen nu terug is met 4 waarnemingen in 2 dagen!

Groeten van Johan, Garry en Theo

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zadellibel bij Zeist

Alweer raak!
Zeer snel na de eerste Zadellibel HEMIEPHI voor dit jaar, volgt er al een
tweede. Tijdens de Big Day van afgelopen weekend werd er tussen alle Vale
Gier-perikelen door op zondag 17 juni 2007 een zeker vrouwtje Zadellibel
HEMIEPHI waargenomen en gefotograveerd in de bossen rond Zeist UT. Het geluk
bracht de toevallig passerende Rene van Veen die een plaatje  kon schieten voor
de Big Dayster. Waarneemster Weia Reinboud kon in de daaropvolgende dagen de
superzwerver helaas niet meer terugvinden.
Voor meer info en de eerste foto van deze soort in Nederland ooit:
http://waarneming.nl/wn_details.php?id=2544919

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Friesland blijft in het nieuws

Zuidelijke Glazenmaker uitgeslopen in Friesland.

Opnieuw goed nieuws vanuit Friesland. Een huidje van AESHAFFI werd gevonden op
de Delleboersterheide FR op 11 juni en betreft de vroegste waarneming in
Nederland ooit en de noordelijkste voortplantingsplek in West-Europa. Een foto
van het huidje affinis met een mixta ernaast is te vinden onder de sector fotoos
op de site. De vorm van het mentum (uitklapbare onderkaak) en de lengte van de
zijdoorntjes op de laatste segmenten zijn kenmerkend.

Vuurlibel tot ver in Friesland

Op 16 juni werd een vrouwtje Vuurlibel CROCERYT waargenomen tijdens de
Hynstebiter-excursie op de Hoannekrite FR (Alde Feanen, Eernewoude). Deze
libellensoort is nieuw voor de Alde Feanen. Gezien de versheid is de kans groot
dat deze soort zich in de directe omgeving heeft voortgeplant. Voor zover bekend
bij ons is dit de noordelijkste voortplantingsplek in Nederland.
Een fraaie foto staat in het foto-album onder 07.11.

Erg vroege Ielstikelbiter!

Op 16 juni 2007 zag Fransiscus Koopman de eerste verse Ielstikelbiter
(Groene Glazenmaker) AESHVIRI bij Gorredijk FR en een man Vuurlibel CROCERYT
langs de Tjonger FR. De Ielstikelbiter betreft een zeer vroege waarneming en zou
best het zoveelste record voor dit jaar kunnen zijn.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Gaffellibellen

Willem Vergoossen viste in verband met werkzaamheden de afgelopen week opnieuw
meerdere larven uit de Roer LI. Tijdens een drooglegging werd er op 18 juni 2007
tussen de vele larven van de Beekrombout GOMPVULG maar liefst zes maal een larve
van de Gaffellibel OPHICECI opgevist.
Meer info op http://waarneming.nl/wn_details.php?id=2547393

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Rivierrombouten los

De afgelopen week werden er veel Rivierrombouten GOMPFLAV waargenomen.
Voor zover bekend gaat het om allemaal bekende plekken. Het slechte weer van
deze dagen is duidelijk geen belemmering voor het waarnemen van deze fraaie
soort. Een flink aantal waarnemingen staan uiteraard op Waarneming.nl.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zwemmen met Zuidelijke Keizerlibellen

Op 12 juni was ik met mijn geliefde aan het zwemmen in de Effelder Waldsee vlak
over de grens bij Vlodrop LI. Aan de zuidkant loopt de oever de eerste meters
niet steil naar beneden, waardoor het water aangenaam warm was. Langs de oever
staat veel riet en overhangende bomen, het wemelde er van de juffers. Er vloog
een enkele vuurlibel CROCERYT. Maar wat me uiteindelijk naar adem deed happen
was een tandem Zuidelijke keizerlibel ANAXPART. Ze lieten zich niet storen door
twee rondzwemmende homo sapiens nudens zodat we ze zeker een kwartier goed
konden bekijken terwijl ze telkens even verplaatsten. Wat later visten we als
toegift nog een mannetje metaalglanslibel SOMAMETA uit het water.

Iris Niemeijer

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke Keizerlibel bij Castricum NH

Vanmiddag, 18 juni, vloog er korte tijd een man Zuidelijke keizerlibel ANAXPART
boven het plasje voor de vogelkijkhut De Winterkoning bij Castricum NH. De
kijkhut bevindt zich enkele honderden meters ten zuiden van de ingang Johanna's
Hof en die ligt langs de Zeeweg in Bakkum NH. Helaas heb ik geen plaatje kunnen
maken en anderhalf uur wachten leverde nog slechts een korte blik op. Mogelijk
verblijft hij ook op de slechts op enkele honderden meters noordoostelijk
gelegen IJsbaan van Bakkum.

Harm Niesen

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nog meer Parthenope op 19 juni 2007

Na een druilerige maandag werden er maar liefst twee mannen en 1 vrouw
Zuidelijke Keizerlibellen ANAXPART gezien op de zonnige dinsdag 19 juni 2007.
Wilma van Holten vond er 1 in recreatiegebied Poldervaart nabij Schiedam ZH,
tussen de Zwervende Heidelibellen SYMPFONS.
Enkele uren later vond Theo Muusse er 1 boven plasjes in een nieuw aangelegd
parkje in de polder net buiten Dordrecht ZH. De laatste vloog veelal niet boven
zijn favoriete biotoop, watertjes met brede rietkraag, maar boven een kale sloot
in de luwte. Ook werd er die middag een vrouwtje gezien op de plek van vorig
jaar, de Ooypolder - Millingerwaard GLD, door Erik van Dijk.

Theo Muusse

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vroegste Data Update

In de volgende nieuwsbrief komt hopelijk weer een update van de vroegste data
van alle soorten van dit jaar. Dit wordt door de zeer scherpe Weia bijgehouden.
Na de Zadellibel en bovenstaande Groene Glazenmaker nadert Nederland nu al de
60!! En het is nog geeneens juli.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Corrigendum

De Zeeuwse libellenatlas waar in LNN 07:10 melding van werd gemaakt loopt in
tegenstelling tot wat werd vermeld tot en met 2005, voor sommige soorten zelfs
t/m 2006. Nu bestellen dus! (voor slechts 19,90 Euro) Stichting Het Zeeuwse
Landschap, Landgoed Landlust, Dorpsstraat 100A, Postbus
25, 4450 AA Heinkenszand E-mail: info@...

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Mocht U deze nieuwsbrief niet goed hebben ontvangen, mail aub dan even met de
website (libellennieuwsbrief @ yahoogroups.com). Daar is hij sowieso na te
lezen. Voor tips over deze nieuwsbrief kunt U ook altijd mailen.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuws Nederland (LNN) wordt gecompileerd in samenwerking met de
Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL).

De NVL heeft als doel: het stimuleren van de studie naar en de bescherming van
libellen. Vier maal per jaar geeft de NVL een Nieuwsbrief uit. Daarnaast
verschijnt er tweemaal per jaar het blad Brachytron met artikelen over ecologie,
gedrag en levenswijze van libellen, wetenschappelijke mededelingen en
boekbesprekingen. Wilt u lid worden van de NVL? Dat kost slechts 13 Euro per
jaar en voor jongeren tot 25 jaar 7 Euro.
Ieder nieuw lid ontvangt een speciale editie (in kleur) van de Brachytron met
daarin artikelen over goede libellengebieden in Nederland. Voor meer info of een
folder meel naar nvl@....

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 07:11
woensdag 20 juni 2007

Libellennieuwsbrief Nederland 07:10
Donderdag 14 juni 2007


+++++++++

Inleiding

Het grootste nieuws komt deze keer uit Brabant waar een van de meest gewilde
soorten van Nederland is gezien; de Zadellibel. In deze nieuwsbrief is er
eveneens aandacht voor de Libellen Big Days van komend weekend. Tevens wordt er
nog doorgegaan op de sterke toename van de Vuurlibel en Zwervende Heidelibel,
met opnieuw veel nieuwe waarnemingen. Meer details uiteraard op
www.waarneming.nl

Groeten, Johan van ’t Bosch, Garry Bakker & Theo Muusse

Heb je een leuke waarneming - een libel op een plaats waar je 'm nooit eerder
zag, afwijkend gedrag, opvallende aantallen, een interessant libellengebied(je)
of een bijzondere predator meel dit dan naar
Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.
Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan door een e-mail te sturen
naar Libellennieuwsbrief-subscribe@yahoogroups.com.
Nalezen van oudere berichten kan op de Libellennieuwsbriefwebsite


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Voorspelling komt uit, Zadellibel in Nederland!

Zoals reeds voorspeld door de kenners, is er een Zadellibel ANAXEPHI
waargenomen in Nederland en wel op de Kampina, NB. De gelukkigen zijn Douwe
Schut en Inkie Goijer, die tijdens een telling op 18 mei 2007 deze zeer zeldzame
zwerver tegenkwamen. Het mannetje is gedurende 10 minuten goed gezien, aldus de
melding in de NVL nieuwsbrief. Kenmerken als het blauwe zadel op alleen S2, de
bruine ogen, het geelbruine borststuk met een geel-bruin achterlijf konden
allemaal worden genoteerd. Het betref hier de 4e of 5e waarneming van deze
supersoort voor Nederland (NVL nieuws).

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vuurlibellen in Gouda ZH

Maandag 4 juni mailde Elwin Koning mij een foto met de vraag of het een
Vuurlibel CROCERYT kon zijn. En ja hoor, onmiskenbaar. Ik ben gelijk naar de
heemtuin in Gouda ZH gegaan. Ik vond al snel met de hulp van Elwin het dier
terug. De dag erna ben ik weer gaan zoeken. Er vlogen minimaal 3 mannetjes en 3
vrouwtjes.
Vorig jaar waren daar al losse waarnemingen van Vuurlibellen gedaan.

Kees van Bochove

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nieuwe plek voor Gevlekte Glanslibel

Op woensdag 6 juni werd door een medewerker van De Vlinderstichting een mannetje
Gevlekte Glanslibel SOMAFLAV waargenomen in het Korenburgerveen in de Achterhoek
GLD. In de provincie Gelderland is deze soort slechts zevenmaal eerder gezien;
de laatste waarneming dateerde uit 1924 uit de omgeving van Winterswijk.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vuurlibel en Zwervende Heidelibellen in het Hondenven GLD

Op 4 juni zag ik 1 mannetje Zwervende Heidelibel SYMPFONS nabij het Hondenven te
Tubbergen. Op 9 juni heb ik 4 exemplaren van deze mooie rode libel rondom het
ven zien vliegen. Tevens heb ik die dag een Vuurlibel mannetje CROCERYT gezien
nabij de noordoever van het ven. Verder begonnen de Gewone Pantserjuffers
LESTSPON met uitsluipen. Ook de Koraaljuffers CERITENE waren weer volop
aanwezig.

Eveline Stegeman-Broos

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Weer 2 nieuwe soorten voor de Weerribben OV

Op maandag 11 juni werden tijdens een inventarisatie twee nieuwe soorten
libellen voor de Weerribben vastgesteld. Aan de oostkant vloog bij een
terreindeel met veel petgaten een mooi mannetje Vuurlibel CROCERYT tussen de
vele Bruine Korenbouten LIBEFULV, Vroege glazenmakers AESHISOS en Gevlekte
Witsnuitlibellen LEUCPECT en later op de dag werd een mannetje Koraaljuffer
CERITENE gezien bij een slootje in een veenheide. De dichtsbijzijnde populatie
Koraaljuffers zit op 11 km.

Jeroen Bredenbeek

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Activiteiten Libellen Bigday op 16 en 17 juni 2007

In 2007 wordt in het kader van het project "Soort van de Maand" door de KNNV in
de maand juni aandacht besteed aan libellen; de soort van de maand juni is de
Weidebeekjuffer CALOSPLE. Het weekend van 16 en 17 juni is uitgeroepen tot
Nationaal Libellenweekend anex "Libellen Bigdays". In dit weekend vinden op tal
van plaatsen excursies plaats. Hieronder een overzicht.


Amsterdam
Zaterdag 16 juni, 11:00-13:00 uur: een presentatie met dia’s van libellen en
daarna determineren aan de hand van foto's. Dan naar buiten in de Oeverlanden om
naar libellen te zoeken. In NME-centrum De Waterkant in de Oeverlanden van het
Nieuwe Meer (Anton Schleperpad). Lunch meenemen!

Arnhem
Zondag 17 juni, 14:00 uur: tijdens de IVN publiekswandeling zal extra aandacht
besteed worden aan libellen. De wandeling start om 14.00 uur in Heemtuin
Presikhaaf, Ruitenberglaan in Arnhem, tegenover het Centrum voor NME.

Delft
Zondag 17 juni, 14:00 uur: libellenexcursie, start bij gebouw De Papaver in de
Delftse Hout, info: 015-2610048.

Den Haag
Zaterdag 16 juni libellenexcursie, vertrek om 10:00 uur Deltaplein Kijkduin.
Lunchpakket mee en laarzen aan. Info: Bart Achterkamp 070-3636866.

Den Helder
Vrijdag 15 juni, 20:00 uur in de Groene Poolster aan de Pasteurstraat 6 te
Den Helder, een lezing met film over libellen door Klaas Kaag.
Zondag 18 juni, 15.00 uur in de Groene Poolster aan de Pasteurstraat 6 te
Den Helder.

Groningen/Haren
Zondag 17 juni :vennen van de Appelbergen. Vertrek om 13:00 uur vanaf de
parkeerplaats (over het spoor) aan de noordkant van Appelbergen (Haren).
Info: 050-5273227.

Harderwijk
Zaterdag 16 juni: Libellenexcursie omgeving Weibeek te Harderwijk
Verzamelen: 10:00 uur bij de natuurtuin aan de rand van Harderwijk aan het
Zeepad.

Hoorn / Bovenkarspel
Zaterdag 16 juni, 9:30-14:00 uur, 's ochtends Workshop Libellen Herkennen in de
Terp in het Streekbos in Bovenkarspel. ’s Middags van 14:00-16:00 uur is er een
excursie, verzamelplaats Streekbos noordkant parkeerplaats aan de Haling. De
onkosten bedragen € 3,- p.p., KNNV-leden € 1,75.

Zondag 17 juni, 9:30-14:00 uur, 's ochtends Workshop Libellen Herkennen in het
MAK Blokweer, Kloosterhout 1-2 in Blokker. 's Middags van 14:00-16:00 uur is er
een excursie die op de parkeerplaats van het MAK start. De onkosten bedragen €
5,- p.p., KNNV-leden € 3,75.

Smeerling / Onstwedde
Zaterdag 16 juni: excursie langs de Smeerling en Ruiten Aa
Verzamelen om 10:00 uur op de parkeerplaats van de theeschenkerij in
Smeerling tussen Onstwedde en Vlagtwedde. Info: 050-5273227.

Woerden
Zaterdag 16 juni lezing en excursie in het Brediuspark. Aanvang 10:00 uur in de
Brediusschuur, Kievietstraat 42, Woerden, onder het genot van een kopje koffie
eerst een libellenlezing over de soorten van de waarnemingskaart en aansluitend
een wandeling door het waterrijke park. Afloop ongeveer 13:30 uur.

Zwolle
Zaterdag 16 juni, 10:00-16:00 uur: libellenexcursie in het gebied rond
Herfte-Berkum-Veldhoek. Start: spoorwegovergang Herfterlaan –spoorlijn
Zwolle–Meppel, om 10.00 u. Zelf lunch e.d. meenemen. Info: 06-44596215.

Houten
Op 17 juni organiseert de Milieu Werkgroep Houten haar maandelijkse
fietsexcursie.
Dit keer wordt gekeken naar de libellen in en om Houten. In Nederland en België
zijn zo'n 70 soorten bekend. Ze zijn vaak bij water te zien en zijn uitstekende
indicatoren voor de kwaliteit van het water, omdat ze niet in vervuild water
voorkomen.
De excursie per fiets vindt plaats op zondag 17 juni. De start is om 10.00 vanaf
het gemeentehuis. Voor het meedoen aan de excursie, wordt u geadviseerd om
laarzen of stevig schoeisel mee te nemen. Verwacht wordt dat we rond 13.00 uur
weer terug zijn. De deelname is gratis. U hoeft zich niet van tevoren aan te
melden.

Winterswijk
Vertrek 10.00 uur per fiets vanaf het postkantoor te Winterswijk
Terug ca. 14.00 uur
Leiding Jan Rademaker 0543-521577
Opgave vóór 9 juni bij de excursieleider i.v.m. beperking aantal
deelnemers (maar wie niet waagt...)
Meenemen Libellengids, laarzen, lunchpakket en drinken.
Wanneer het weer op zaterdag erg slecht is, kan eventueel
worden uitgeweken naar zondag 17 juni.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nog even dit

Er is een atlas uitgekomen over de verspreiding van de libellen in Zeeland. De
waarnemingen lopen maar tot en met 1996 maar het kan zeker gezien worden als
"Een hoogstandje van formaat van Zeeuwse amateur-odonatologen". Vooral de vele
mooie foto's maken het boek een streling voor het oog. Het bestaat uit 208
pagina’s en is volledig in kleur. Het boek is te bestellen voor de spotprijs van
19.90 bij:
Stichting Het Zeeuwse Landschap, Landgoed Landlust, Dorpsstraat 100A, Postbus
25, 4450 AA Heinkenszand  E-mail: info@...

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Mocht U deze nieuwsbrief niet goed hebben ontvangen, mail aub dan even met de
website (libellennieuwsbrief @ yahoogroups.com). Daar is hij sowieso na te
lezen. Voor tips over deze nieuwsbrief kunt U ook altijd mailen.

Wat foto's van Vuurlibellen zijn opgenomen op de site onder
http://pets.ph.groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/photos

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuws Nederland (LNN) wordt gecompileerd in samenwerking met de
Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL)

De NVL heeft als doel: het stimuleren van de studie naar en de bescherming van
libellen. Vier maal per jaar geeft de NVL een Nieuwsbrief uit. Daarnaast
verschijnt er tweemaal per jaar het blad Brachytron met artikelen over ecologie,
gedrag en levenswijze van libellen, wetenschappelijke mededelingen en
boekbesprekingen. Wilt u lid worden van de NVL? Dat kost slechts 13 Euro per
jaar en voor jongeren tot 25 jaar 7 Euro.
Ieder nieuw lid ontvangt een speciale editie (in kleur) van de Brachytron met
daarin artikelen over goede libellengebieden in Nederland. Voor meer info of een
folder meel naar nvl@....

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++


Libellennieuwsbrief Nederland 07:10
Donderdag 14 juni 2007

Wat meer aandacht voor de herkenning van libellen in deze nieuwsbrief. Op Waarneming.nl  is een tweetal discussie ontstaan over de herkenning van pantserjuffers LESTES. Daarvan hieronder een korte samenvatting. En natuurlijk de oproep om mee te denken en te discussiëren.

Groeten,  Marcel Hospers

Vervolgbericht excursie Delleboersterheide

Het is nog niet bekend wanneer de excursie naar de Delleboersterheide (FR) exact plaats zal vinden. Het wachten is eigenlijk op beter weer. Gezien de weersvoorspellingen is de verwachting dat een excursie in de loop van volgende week mogelijk moet zijn. De excursie wordt niet aangekondigd via deze nieuwsbrief. De mensen die zich hiervoor hebben aangemeld krijgen persoonlijk bericht.

Gewone en Tangpantserjuffer (LESTSPON en LESTDRYA) zijn vanouds een lastig stel om uit elkaar te houden. Er zijn diverse determinatiekenmerken, waarvoor het eigenlijk altijd noodzakelijk is de juffers goed en van dichtbij te zien. Bij discussies op Waarneming.nl  zijn de afgelopen week enkele kenmerken voor vrouwtjes en jonge exemplaren naar boven gekomen die tot nu toe constant lijken te verschillen tussen de twee soorten. Ook dit zijn geen kenmerken voor veraf, maar hoe meer mogelijkheden om de soorten uit elkaar te houden hoe beter. Aan iedereen die naar libellen kijkt de vraag om de komende tijd eens deze twee soorten goed te bekijken en ook eens het fotoarchief in te duiken om die kenmerken te controleren.

• De verdeling groen/geel op de zijkant van het borststuk. De ondergrens van het groen lijkt te verschillen bij de twee soorten, waarbij Tangpantserjuffer LESTDRYA standaard meer groen lijkt te hebben. Voor de exacte verdeling en verschillen, zie de discussie op Waarneming.nl 
• De groen geel verdeling op het (hou je vast) mesokatepisternum (= het heupschildje van de middelste poot - en niet zo pietepeuterig als het klinkt). LESTDRYA heeft meer groen op de bovenste helft van dit schildje – in vrijwel alle gevallen is het bovenste deel geheel egaal groen gekleurd van rand tot rand. LESTSPON heeft duidelijk minder groen, in vrijwel alle gevallen rond van vorm en geheel door gele randen omgeven.

De discussie is te vinden op forum van Waarneming.nl .

Hier is ook op enkele foto's aangegeven wat wordt bedoeld.

In een andere discussie op het forum van Waarneming.nl  was een foto van een zeer jonge pantserjuffer aanleiding tot een discussie over de herkenning van zeer jonge exemplaren van Lestes sponsa, L. dryas, L. barbarus en L. virens. Bij zeer jonge exemplaren van in ieder geval Gewone pantserjuffer LESTSPON blijkt het niet uitzonderlijk dat ze een licht achterhoofd hebben. Normaal gesproken is dit een onderscheidend kenmerk voor Zwervende en Tengere pantserjuffer LESTBARB en LESTVIRE. Ook bleek de legschede bij zeer jonge exemplaren nog geheel licht te zijn. Aan de vorm van de uitwendige geslachtsorganen bleken zowel mannetjes als vrouwtjes LESTSPON te ontmaskeren. Tot nu toe zijn er echter nog niet veel foto's die aan de discussie kunnen bijdragen. Ook is nog niet duidelijk hoe lang het duurt voor de achterhoofden en legschedes de normale kleuring krijgen. Ook hierbij dus de oproep. Hou verse exemplaren van de verschillende soorten pantserjuffers in de gaten. Maak zoveel mogelijk foto's van achterhoofden en de bijbehorende legschedes of onderste achterlijfsaanhangsels. En discussieer mee!

Op 25 mei besloot ik nog even van de voorlopig laatste mooie dag gebruik te maken. Nadat ik op buienradar had gezien dat de buien boven Noord-Brabant weg waren getrokken, ging ik richting de Kampina (NB). Daar aangekomen had ik bij de stuw in de Beerze 1 vrouw Bosbeekjuffer (CALOVIRG). Langs de Beerze ongeveer 15 Beekrombouten (GOMPVULG),enkele tientallen Blauwe Breedscheenjuffers (PLATPENN) en de rest van het bekende spul. Bij het Winkelsven vlogen meer dan 40 Zwervende Heidelibellen (SYMPFONS), waarvan ten minste drie tandems.

Daarna nog naar de Hazenputten bij Nijnsel (NB). Ik had in het begin moeite Speerwaterjuffers (COENHAST) te vinden. Uiteindelijk vond ik er twee aan de noordzijde. Tijdens het zoeken liep ik tegen twee territoriale witsnuitlibellen aan. Een bleek een man Noordse Witsnuitlibel (LEUCRUBI) en de ander een man Gevlekte witsnuitlibel (LEUCPECT). Verder had ik ook nog een man Venwitsnuitlibel (LEUCDUBI).

Kopijdatum NVL-nieuwsbrief nogmaals

Beste libellenkijkers, Als redactielid van de NVL-Nieuwsbrief wil ik een ieder die een leuke, bijzondere of buitengewone waarneming heeft gedaan oproepen om deze VOOR 1 JUNI !!!! door te mailen naar r.j.koops@.... Ook excursie data mogen aan mij worden doorgegeven.

Libellennieuwsbrief Nederland 07:07

Libellen in Kampina en Hazenputten (NB) op 25 mei 2007

Op 25 mei besloot ik nog even van de voorlopig laatste mooie dag gebruik te

maken. Nadat ik op buienradar had gezien dat de buien boven Noord-Brabant weg waren getrokken, ging ik richting de Kampina (NB). Daar aangekomen had ik bij de stuw in de Beerze 1 vrouw Bosbeekjuffer (CALOVIRG). Langs de Beerze ongeveer 15 Beekrombouten (GOMPVULG),enkele tientallen Blauwe Breedscheenjuffers (PLATPENN) en de rest van het bekende spul. Bij het Winkelsven vlogen meer dan 40 Zwervende Heidelibellen (SYMPFONS), waarvan ten minste drie tandems.

Daarna nog naar de Hazenputten bij Nijnsel (NB). Ik had in het begin moeite

Speerwaterjuffers (COENHAST) te vinden. Uiteindelijk vond ik er twee aan de

noordzijde. Tijdens het zoeken liep ik tegen twee territoriale witsnuitlibellen aan. Een bleek een man Noordse Witsnuitlibel (LEUCRUBI) en de ander een man Gevlekte witsnuitlibel (LEUCPECT). Verder had ik ook nog een man Venwitsnuitlibel (LEUCDUBI).

Kopijdatum NVL-nieuwsbrief nogmaals

Beste libellenkijkers, Als redactielid van de NVL-Nieuwsbrief wil ik een ieder die

een leuke, bijzondere of buitengewone waarneming heeft gedaan oproepen om deze VOOR 1 JUNI !!!! door te mailen naar r.j.koops@.... Ook excursie data mogen aan mij

worden doorgegeven. 

Dus meld het allemaal vóór 1 juni en ik zal het plaatsen in de nieuwsbrief van de NVL. 

Met vriendelijke Groet,

Roelof Jan Koops

Kopijdatum NVL-nieuwsbrief

Beste libellenkijkers, Als redactielid van de NVL-Nieuwsbrief wil ik een ieder die

een leuke, bijzondere of buitengewone waarneming heeft gedaan oproepen om deze VOOR 1 JUNI !!!! door te mailen naar r.j.koops@.... Ook excursie data mogen aan mij

worden doorgegeven. 

Dus meld het allemaal vóór 1 juni en ik zal het plaatsen in de nieuwsbrief van de NVL. 

Met vriendelijke Groet,

Roelof Jan Koops

Voortplanting Zuidelijke Keizerlibel (ANAXPART) bij Mill (NB)
 
 Op zondag 22 april 2007 fotografeerde Andre den Ouden een larve van een Keizerlibel ANAX met ten Noorden van Wilbertoord, nabij Mill (NB). Hij plaatste de foto’s op waarneming.nl, waarna diverse mensen de literatuur ter hand
namen om te kijken wat het nu was. Op het eerste gezicht leek het namelijk geen Grote Keizerlibel ANAXIMPE. Met vereende krachten en met behulp van uitvergrotingen is de conclusie op dit moment dat het een larve van de Zuidelijke Keizerlibel ANAXPART moet zijn. Waarom kun je beste nalezen op het forum van waarneming.nl:

http://forum.waarneming.nl/forum/index.php?showtopic=22281

Na 2
uitsluipende exemplaren en een ei-afzettend vrouwtje – alle drie vorig jaar - zou dit de vierde keer zijn dat voortplanting in Nederland is aangetoond. Erg spectaculair dus.

Foto’s van de larve vind je op http://www.waarneming.nl/wn_details.php?id=2322870

Heb je verstand van larven/huidjes etc, neem dan vooral een kijkje en laat je
licht erover schijnen.

Groeten,

Johan van ‘t Bosch

Grote Roodoogjuffer op 17 april in Delft: weer een record

Ter aanvulling van het fenologieoverzichtje van Weia Reinboud in de 

laatste libellennieuwsbrief: op 17 april 2007 vond ik langs een sloot 

te Delft Zuid (ZH)naast enkele Lantaarntjes (ISCHELEG) tenminste 20 

Variabele Waterjuffers (COENPULC). Nog veel verrassender, echter, was 

een Grote Roodoogjuffer (ERYTNAJA)! Op 18 april wederom even gaan 

kijken, met meerdere vers uitgeslopen Variabele Waterjuffers en nu een 

tweetal Grote Roodogen. For the
record: een en ander is fotografisch 

gedocumenteerd. Ik ben benieuwd hoe bijzonder (vroeg) deze waarnemingen 

zijn. 

Groeten,

Garry Bakker

Op het forum van waarneming.nl houdt o.a. Weia Reinboud het voortschrijden van het seizoen bij. Tot nu toe aan waarnemingen dit jaar:

Vuurjuffer (PYRRNYMP)- 28 maart 2007 

Polder Langenbroek bij Bleskensgraaf (ZH) – Hans Gebuis (waarneming.nl)

Dit is geen fenologierecord

Smaragdlibel (CORDAEN)  – 11 april 2007

Kampina bij Boxtel (NB) –  via VWG Middenbrabant

Dit is een evenaring van het fenologierecord.

Maanwaterjuffer (COENLUNU) – 12 april 2007

Hatertse Vennen (NB) – Andre den Ouden (waarneming.nl
met foto)

Dit is een forse verbetering van de vroegste waarnemingsdatum.

Noordse Witsnuitlibel (LEUCRUBI) – 12 april 2007

Hatertse Vennen (NB) – Andre den Ouden (waarneming.nl met foto)

Dit is geen verbetering van de vroegste waarnemingsdatum.

Variabele Waterjuffer (COENPULC) – 13 april 2007

Haarlemmermeerse Bos (NH) – Adri Verburg (waarneming.nl met foto)
 Verbetering.

Donkere Waterjuffer (COENARMA) - 13 april 2007

Weerribben (O) - Evert Ruiter (via Weia Reinboud)

Forse verbetering.

 Glassnijder (BRACPRAT) - 14 april 2007

Oude Venen
– Gerrit Jellema (nog geen nadere info; wel 15 april met foto's)

Verbetering.
 
 

Viervlek (LIBEQUAD) - 14 april 2007

Hatertse Vennen – Hans Hendriks (waarneming.nl met foto)
 Verbetering

Azuurwaterjuffer (COENPUEL) - 14 april 2007 (18 april)

Harderbos (FL) – Hans Raaijmakers (nog geen nadere info ontvangen, waarneming.nl)

Eerste foto van 18 april.

Dit is een verbetering van het fenologierecord.

Speerwaterjuffer (COENHAST) - 16 april 2007

Locatie en waarnemer onder embargo (waarneming.nl met foto)

Verbetering.

 Watersnuffel (ENALCYAT) - 16 april 2007

Hatertse Vennen (NB) – Harm Alberts (waarneming.nl met foto)

Leikeven, Loon op Zand (NB) – Antonie Blom (waarneming.nl met foto)

Dit is een verbetering

Lantaarntje (ISCHELEG) – 16 april
2007

Bussum (NH) – Christian Brinkman (waarneming.nl)

Geen verbetering.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Overgenomen van insectinfolimburg: eerste vuurjuffer !!

Voor het doen van eerste waarnemingen hoef je de deur niet uit. Op 1 april had ik gewandeld in het Bunderbos (L) en genoten van de voorjaarsflora, maar de grootste verrassing kwam ik thuis tegen gezeten op een stoel op het terras. Er kwam een libel met glinsterende vleugels aangevlogen. Het bleek een vuurjuffer PYRRNYMP, die ging

zonnen op de keukenmuur (AC 1985-3572).

Zo vroeg (1 april) heb ik deze soort nog niet gezien. Mijn register liet zien dat mijn vroegste waarneming 14 april in 2002 was, verder vond ik op waarneming.nl en de natuurkalender nog geen vuurjuffers voor dit jaar. Het moet dus een hele vroege zijn, de eerste??

met vriendelijke groet

Reinier Akkermans

• Tientallen net uitgeslopen Vuurjuffers en enkele imago's (PYRRNYMP) en
• een net uitgeslopen Noordse Witsnuitlibel (LEUCRUBI) en
• net uitgeslopen Smaragdlibel (CORDAENE). Een vleugel van de smaragdlibel is tijdens uitsluipen beschadigd waardoor dit exemplaar niet kan vliegen.

Vorig jaar heb ik opgeroepen om van lastige heidelibellen veel foto's te maken. Dat heeft nogal wat opgeleverd en ik heb er nog een heleboel bijgezocht. Op de Libellenstudiedag eind maart is dat een lezing geworden en nu ook een website. Er komt nog meer, maar dit is alvast heel veel over het lastige duo Bruinrode SYMPSTRIO/Steenrode Heidelibel SYMPVULG en een beetje over de Zuidelijke Heidelibel SYMPMERI. De heidelibellen vliegen nog niet, maar dan ben je er alvast klaar voor! Hoop ik. Ziehier:
 http://www.at-a-lanta.nl/weia/LibellenVariatie.html
 
 Foto's komen meestal van waarneming.nl en meestal heb ik goed genoteerd wie de foto maakte en ook hebben bijna alle fotografen op een vraag om toestemming geantwoord. Bij een paar foto's weet ik niet meer hoe ik er aan kom en bij een paar weet ik niet of de makers toestemmen. Laat het me weten als iets ontbreekt of niet goed is!
 Een groot aantal foto's is van de onvermoeibare AdO en ook HA heeft nogal wat bruikbaar materiaal in onze archieven zitten. Maar ook degenen die er maar met 1 foto bijzitten: dank! 
 
 Heb je wensen voor andere soorten, laat maar weten. De uitwerking kan lang duren want het is nogal wat werk. Wel leuk werk. Ik ga nu eerst alle kleurvormen van het lantaarntje bij elkaar zetten.

Groeten,

Weia Reinboud

Libellennieuwsbrief Nederland 06:37
Zaterdag 16 december 2006

++++++++++
INLEIDING
++++++++++

Opnieuw een nieuwsbrief. Een korte dit keer. Sinds de laatste
nieuwsbrief zijn er geen opvallende libellenwaarnemingen meer
binnengekomen. Wel zijn er op 11 en 12 december nog Zuidelijke
boomsprinkhanen (MECOMERI) gezien. Het is nu dus de tijd om de collectie exuviae
door te gaan werken.

Marcel Hospers

Heb je een leuke waarneming - een libel op een plaats waar je 'm
nooit eerder zag, afwijkend gedrag, of een bijzondere predator meel
dit dan naar Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan door een e-mail
te sturen naar Libellennieuwsbrief-subscribe@yahoogroups.com.
Nalezen van oudere berichten kan op
http://pets.groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/

Bekijk ook eens de foto's op  http://www.flickr.com/groups/libellen/pool/page2/

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Bruine Winterjuffers (Sympecma fusca)

Zowel Landkaartje (http://www.vlindernet.nl/landkaartje/) als
Waarneming.nl melden de vondst van  6 Winterjuffers op 12 december
2006. Andre den Ouden vond in de Hatertse Vennen 5 mannetjes en 1
vrouwtje Bruine Winterjuffers bij een temperatuur van 5 graden.
Foto's staan op Waarneming.nl

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Verzamelen van huidjes hartstikke nuttig

Buiten vliegen geen libellen meer, dus begon ik met het determineren
van de huidjes, die ik afgelopen jaar verzameld heb.
Tot mijn grote verrassing trof ik bij de verzamelde exemplaren van 17
juni 2006 huidjes aan van de Vroege glazenmaker (Aeshna isoceles) en
van Glassnijder (Brachytron pratense) bij een vennetje in het
Wekeromse Zand op de Zuid Veluwe. Deze soorten heb ik daar eerder
niet vliegend waargenomen. Dus zelfs voortplanting is nu aangetoond.
Verder vliegt daar (en trof ik ook huidjes aan van) Grote Keizer
(Anax imperator), Venglazenmaker (Aeshna juncea), Venwitsnuitlibel
(Leucorrinia dubia) Viervlek (Libellula depressa), Gewone oeverlibel (Orthetrum
cancellatum) en Smaragdlibel (Corulia aenea).
Het is mogelijk dat de nieuwe soorten er vorig jaar (2005) ook al
vlogen, maar die huidjes liggen er nog ter determinatie. In dat jaar
ben ik daar in het voorjaar ook pas vanaf half juni geweest. De Vroege
Glazenmaker ken ik goed vanuit de laagveengebieden in het westen van het land.


Trees Kaizer


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Late Bruinrode heidelibel (SYMPSTRI)

Op maandag 27 november vloog er nog een man Bruinrode heidelibel
(SYMPSTRI) bij de Oostvaardersplassen, hoek Knardijk.

Harm Niesen


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++


Libellennieuwsbrief Nederland 06:37
Zaterdag 16 december 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:36b
Dinsdag 5 december 2006

++++++++++
INLEIDING
++++++++++

Sinterklaaseditie

Het was met het weer van de afgelopen herfst wel
te verwachten dat er in de winter van 2006 nog
een nieuwsbrief uit zou komen. Hier is dan de Sinterklaaseditie van deze
Libellennieuwsbrief. In Utrecht is de lente al
begonnen: Eelko Gerritsen zag op 1 december in de
Wittevrouwensingel in Utrecht-centrum een wilde
eend (met wat witte bastaardvlekjes) met 10
pulletjes (Utrechts vogelnet). We hebben nu geen meldingen van
voorjaarslibellen maar er worden nog steeds heidelibellen gevonden. Niet gek bij
een temperatuur van rond de 15 graden. Met wat internetten toch weer een gevulde
nieuwsbrief.

Marcel Hospers

Heb je een leuke waarneming - een libel op een
plaats waar je 'm nooit eerder zag, afwijkend
gedrag, of een bijzondere predator meel dit dan
naar Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland
kan door een e-mail te sturen naar
Libellennieuwsbrief-subscribe@yahoogroups.com.
Nalezen van oudere berichten kan op
http://pets.groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/

Bekijk ook eens de foto's op  http://www.flickr.com/groups/libellen/pool/page2/

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Voortplanting Zuidelijke Keizerlibel (ANAXPARTH)

Op 27 augustus zijn foto's gemaakt van een uitgeslopen libel in de uiterwaarden
bij Beuningen. Na bestudering van de foto blijkt dit de eerste en meest
noordelijke voortplantingsplaats te zijn van de Zuidelijke Keizerlibel
(ANAXPARTH).

(Leo van Dijk op vlinderstichting.nl/forum)

+++++

Overige voortplantingsplekken van ANAXPARTH

In Libellennieuwsbrief Nederland 06:30 van vrijdag 25 augustus 2006 is door Erik
van Dijk beschreven dat hij en Peter Hoppenbrouwers op 12 juli een eiafzettend
vrouwtje waarnamen in de Millegerwaard en in de Libellennieuwsbrief Nederland
06:32 van dinsdag 12 september 2006 is op 6 september een juveniele Zuidelijke
keizerlibel ANAXPART bij de Asseltse Plassen waargenomen door Pepijn Calle.

Marcel Hospers


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Late Paardenbijter (AESHMIXTA)

Opvallend is de late Paardenbijter (AESHMIXTA)
die Ria Vogels en Peter Hoppenbrouwers hebben
gezien in de Ooijpolder bij Nijmegen.

(Waarneming.nl)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Late bruinrode heidelibellen (SYMPSTRI)

Ik kwam op 26 november 2006 nog 3x een bruinrode
heidelibel (SYMPSTRI) tegen in de Kenemmerduinen.
Ruud Maaskant

Ik heb nog een bruinrode heidelibel (SYMPSTRI)
voor je in de Kennemerduinen op 26 november 2006.
Kees Mostert

Op 27 november  zag ik nog een bruinrode
heidelibel (zonder snor dus) (SYMPSTRI) aan de
Oirschotsebaan in Oisterwijk. De libel was erg
bruin en had geen rood meer over, zal wel erg oud
zijn. Het weer maakt het mogelijk.... Zou het
ooit nog winter worden? Zoals Marillion ooit zong in 'Seasons end'.
Vivianne Molenaar

Op 29 november 2006 zag Gerard Lommers nog een
heidelibel, op 28 november ook nog een aantal en
op 26 november had hij er nog 5..... Maar Gerard
woont dan ook in Zuid-Limburg. Antonie Blom had
er nog 1 bij Hardinxveld-Giessendam op 26 november (forum.waarneming.nl).

Waarneming.nl meldt op 29 november nog 7
waarnemingen van heidelibellen: een evenaring van
het laatste dagrecord van mijn Veldgids Libellen!
Kim Huskens vond op 3 december zelfs nog een onbekende heidelibel.
De datum van SYMPSTRI is in 2006 geëvenaard maar
zal nog wel verbeterd worden. Het wordt deze week
nog 15 graden. SYMPFUSC is ook verbeterd, daar
waren nog geen winterwaarnemingen van bekend. Op 29 november 2006 hebben Weia
Reinboud 2 en Andre den Ouden 3 Bruine Winterjuffers (SYMPFUSC) gezien. CROCERYT
is ook erg verbeterd dit jaar. (met dank aan Weia)

Marcel Hospers


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Identificatie van Phyrrosoma elisabethae met
aantekeningen over verspreiding en habitat

Vincent Kalkman en Wolfgang Lopau hebben een
artikel geschreven over een ondersoort (?) van de
vuurjuffer, Phyrrosoma elisabethae. Ze betogen in
dit artikel dat P. elisabethae een aparte soort
is en geen ondersoort van Phyrrosoma nymphula.
Een verwijzing naar het artikel staat op
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vuurjuffer.



++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

ANAX JUNIUS

In september 1998 en 1999 werd in het libellennieuws (onder andere 2:22 en
verder) ook al aangegeven dat  Anax junius in Engeland gevonden was. Helaas
hebben al die oproepen om ook in Nederland te gaan zoeken toen geen resultaat
gehad.
De kern van deze berichten was ook toen de aanbeveling om alle  -late-
Keizerlibellen met meer dan bijzondere aandacht te bekijken!.
Uit een van de mailtjes van die tijd pluk ik nog
even het naschrift omdat daarin kenmerken genoemd worden:
"PS. Anax junius (Drury, 1770) Amerikaanse naam :
Common green darner, te onderscheiden door op de
neus een zwarte vlek met daarvoor twee blauwe
vlekjes. Achterlijf mannetjes zijn naar achteren toe zwarter dan imperator."

Deze omschrijving vond ik niet zo duidelijk en op het internet de volgende foto
gevonden. http://www.cirrusimage.com/Dragon/Anax_junius_male_1.jpg
Op deze foto lijken die twee blauwe vlekken eerder een halve ring vormen.

Op een andere foto raken de twee genoemde vlekken elkaar:
http://www.wisconsinbutterflies.org/images/dragonflies/big/image.php?image=commo\
ngreendarnerfemalecloseup0166-b.jpg&height=600&width=800&title=Common%20Green%20\
Darner

Marcel Hospers


+++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:36b
Dinsdag 5 december 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:35
Zondag 26 november 2006

++++++++++
INLEIDING
++++++++++

Een hete herfst

Hierbij de laatste nieuwsbrief  van 2006.  Hoewel de zomer is afgelopen is het
sinds de laatste nieuwsbrief LNN06:34 nog warm geweest:  op 15 en 16 november
werd het in de Bilt boven de 15 graden en tot  tegen de 20 graden in het zuiden
van het land. Zaterdagmiddag 25 november om 13.46 uur is een nieuw landelijk
temperatuurrecord voor de derde decade van november gehaald. Het vliegveld bij
Maastricht gaf op dat moment een temperatuur door van 18,9 graden. Ook in Ell
werd het 18,9 graden.
Op het libellenforum van Waarneming.nl werd gehoopt op scherper gestelde
fenologiedata. De laatste bruinrode heidelibellen van Waarneming.nl dateren nu
van 18 november 2006. Ook de vlinders worden nog tot laat in november gezien.
Het is dan ook een vreemde herfst. Na juli en september is ook de herfst de
warmste in zeker drie eeuwen. Het record van vorig jaar wordt met zo'n
anderhalve graad verbeterd. De hoge temperaturen van dit jaar hingen samen met
de toevallig bijna continue aanvoer van warmte door overheersend zuidelijke
winden, de naweeën van de hete zomer waardoor het zeewater nog warm was en de
wereldwijde opwarming door het versterkte broeikaseffect volgens het KNMI.

Een schone lei voor 2007
Met deze LNN 06:35  zijn alle achterstallige
mailtjes verstuurd van 2006. De inzenders worden bedankt voor hun geduld.

Marcel Hospers

Heb je een leuke waarneming - een libel op een
plaats waar je 'm nooit eerder zag, afwijkend
gedrag, of een bijzondere predator meel dit dan
naar Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland
kan door een e-mail te sturen naar
Libellennieuwsbrief-subscribe@yahoogroups.com.
Nalezen van oudere berichten kan op
http://pets.groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/

Bekijk ook eens de foto's op  http://www.flickr.com/groups/libellen/pool/page2/


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zwervende heidelibellen (SYMPFONS) bij het Breede water op Voorne

Op zaterdag 7 oktober twee vrouwtjes Zwervende heidelibellen (Sympetrum
fonscolombii) bij het Breede water op Voorne. (62,434)  (Eerste Zanderij) &
(062,435).

Ben van As


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Late Keizerlibel kan Anax junius zijn

In het Haaksbergerveen zag ik vorig jaar een
opmerkelijke Keizerlibel: een eileggend vrouwtje,
met een opvallend achterlijf: aan de basis een
mooie blauwe zadelvlek en de rest van het
achterlijf opvallend donker, paarsviolet. Ik nam
deze waar op 2 augustus 2005: het was die dag
bewolkt weer, 18 graad Celsius met een matige
westenwind. Van afstand had ik deze libel eerst
voor een donkere Glazenmaker, Aeshna spec,
gehouden. Toen ik haar van dichterbij beter zag
dacht ik aan een Zuidelijke glazenmaker ANAXPART
gezien de blauwe zadelvlek, maar toen ik haar
goed in het kijkertje kreeg was de kleur van het
borststuk onmiskenbaar helder groen: wat wees op
een Grote keizerlibel ANAXIMPE; bij gebrek aan
beter: want een Grote keizerlibel, met een
dergelijk gekleurd achterlijf, die onder zulke
weersomstandigheden eieren legt, was toch ook wel
heel apart. Pas later realiseerde ik me dat het
de exoot Anax junius geweest moet zijn. Zie mijn
vermelding van dit vrouwtje: NVL Nieuwsbrief: februari 2006, pag: 11.

In 1998 is Anax junius voor het eerst waargenomen
in Engeland: zie Brachytron, december 1998,
pagina:60 - 62. Daar wordt ook de Nederlandse
naam: Amerikaanse keizerlibel ingevoerd, maar er
zijn meer soorten Keizerlibellen in Amerika. Een
betere naam is, naar mijn mening: Groene
keizerlibel, wat beter aansluit bij de kleur van
Anax junius en bij de Amerikaanse naam:" Common
green darner", meestal afgekort tot "Green
darner"; letterlijk vertaald:"(gewone) Groene
stopnaald. In 2003 is de soort in Frankrijk
opgedoken, en is vervolgens in 2005 door mij
waargenomen in het Haaksbergerveen.

Zoals uit mijn verhaal al blijkt lijkt de Groene
keizerlibel ANAXJUNI zowel op de Grote
keizerlibel ANAXIMPE als op de Zuidelijke
keizerlibel ANAXPART. Foto's zijn in grote
aantallen te vinden op het internet. Vliegtijden
in Amerika: vanaf het plaatselijke voorjaar tot
diep in de plaatselijke herfst. Daarom verdient
het aanbeveling om alle Keizerlibellen met meer
dan bijzondere aandacht te bekijken!

Tenslotte is de waarneming doorgegeven aan de
CWNO, die niet al te veel haast maakt met een
reactie. Jammer genoeg was het daardoor nog niet
mogelijk om de waarneming van een Groene
keizerlibel Anax junius gepubliceerd te krijgen
in NVL Nieuwsbrief en/of Brachytron

Gerard Dutmer


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

De  Hambeek  als Natura 2000 gebied

De Hambeek - waar in LNN 06:34 een Gaffellibel
(Ophiogomphus cecilia) werd waargenomen - is
meegenomen in de begrenzing van het Natura
2000-gebied Roer, waarvoor de Gaffellibel een
wettelijk te beschermen doel is. De nieuwe
lokatie is dus al voor deze soort  beschermd. Zie
verder het artikel over de Habitatrichtlijn in de komende Brachytron.

Dick Bal
Ministerie van LNV


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Verse Noordse witsnuitlibel LEUCRUBI op 26
oktober en ook verse Watersnuffels ENALCYAT .......

Jan & Annie Rocks en Tinus Knegt liepen op 26
oktober hun Addermonitorenronde in Meerstalblok
in het Bargerveen.  De temperatuur bedroeg ruim
20 graden Celsius. De Adders (Vipera berus) en
Gladde slangen (Coronella austriaca) hadden
blijkbaar hun winterkwartier al opgezocht, want
die lieten zich niet zien. De libellen hadden er
beduidend meer zin in, zo bleek later.

Zeer verrast waren ze namelijk bij het zien van
een vers vrouwtje Noordse witsnuitlibel LEUCRUBI.
Normaal gesproken sluipen Noordse
witsnuitlibellen LEUCRUBI het tweede jaar na de
eiafzet uit. Dit dier besloot vermoedelijk de
tweede winter niet meer af te wachten en alvast
uit te sluipen. Zeer opmerkelijk! Zie voor een
foto ook op
<http://www.brachytron.nl/Actueel/Actueel.htm>http://www.brachytron.nl/Actueel/A\
ctueel.htm

Verder werden er een vijftal zeer jonge nog niet
uitgekleurde Watersnuffels ENALCYAT gevonden. Ook
het mannetje Maanwaterjuffer COENLUNU dat op 17
oktober jl. door medewerkers van Stichting
Bargerveen (LNN nieuwsbrief 06:34) werd gevonden
betekent dat er dit jaar wel iets aan de hand is.

Op 26 oktober in het Bargerveen werden tot slot
nog ongeveer dertig stuks Tengere pantserjuffers
Lestes virens en een paar Houtpantserjuffers
Lestes viridis waargenomen. Van de ± 50 Rode
heidelibellen werd ongeveer de helft gevangen en
dat bleken allemaal Bruinrode heidelibellen
Sympetrum striolatum. Tot slot nog een Paardenbijter Aeshna mixta.

René Manger
Libellenwerkgroep Drenthe
http://drenthe.libellen.nl


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Een paar opmerkelijke waarnemingen aan libellen
en waterjuffers rond Haaksbergen in september 2006:

Allereerst een vrouwtje Noordse witsnuitlibel
LEUCRUBI op zaterdag 16 september 2006 in het
Haaksbergerveen. Zo te zien een gaaf exemplaar:
vrijwel zeker één van een tweede generatie dit jaar.
In het Witte Veen opmerkelijk veel Zwervende
pantserjuffers LESTBARB bij een paar onogelijke
drinkpoelen voor de Schotse hooglanders. Poeltjes
met een wateroppervlakte van zo'n 10 tot 30
vierkante meter, gevuld met een restant zwart
modderwater. De oevers over een breedte van 3 tot
5 meter helemaal vertrapt, met wat restanten
vegetatie. Kortom plasjes waar je zo langs loopt
"omdat daar toch niets zit". Volledigheidshalve
heb ik ze bekeken en tot mijn grote verbazing
zaten er bij elk poeltje enige tientalen
exemplaren en copula's Zwervende pantserjuffers
LESTBARB en evenveel Tengere pantserjuffers
LESTVIRE op de restanten van de vegetatie. Bij
ëén poeltje ook nog een paar Geelvleugel heidelibellen SYMPFLAV.

Verder in de week van 12 tot en met 16 september
elke dag nog wel één of twee mannetjes Grote
keizerlibellen ANAXIMPE in het Buurserzand, Witte Veen en Haaksbergerveen.

Gerard Dutmer


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Tip om een aantal wetenschappelijke artikelen gratis van internet te halen.

Op http://www.journals.royalsoc.ac.uk zijn tot
eind december de artikelen, die werden
samengebracht in de Philosophical Transactions en de Proceedings,
gratis in te zien. Ik zocht met dragonfly,
dragonflies, damselfly en damselflies. Het
leverde een aantal uiterst wetenschappelijke
artikelen op. Helaas was een erg recent en
waarschijnlijke interessant artikel niet gratis.
Je kunt ook over andere onderwerpen van alles
vinden. Het gaat van 6 maart 1665 tot ca. 2004,
2005 wat de gratis artikelen betreft. Vanaf 2007
moet er voor het archief betaald worden: tussen de 4000 en 8000 euro per jaar.

Ronald Reuderink

Bron: NRC/Handelsblad,  19-09-2006


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Libellennieuwsbrief Nederland 06:35
Zondag 26 november 2006


Nieuwe url van de NVL: http://www.brachytron.nl.

Rest me nog even aandacht te vragen voor de Nationale halsbandparkietentelling
in het weekeinde van 16/17 december:
http://www.papegaai-ara.nl/category/papegaai-soort/halsbandparkiet-psittacula-kr\
ameri/

Lbellennieuwsbrief Nederland 06:34
Maandag 13 november 2006

++++++++++
INLEIDING
++++++++++

De zomer is afgelopen maar de libellen hebben nog lang rondgevlogen.
In deze nieuwsbrief zijn dus een aantal late waarnemingen opgenomen.
Als het goed is zal na deze nieuwsbrief nog een
volgen...waarschijnlijk de laatste van 2006. Deze bevat de berichten van 26
september en 7 oktober. Dan zal het een tijdje
rustig blijven tot 31 maart 2007. Op die dag organiseert  de
Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie (NVL) in het Ecodrome te
Zwolle weer haar Landelijke Libellenstudiedag.  Meer informatie over
de studiedag staat op http://www.brachytron.nl. Daar blijft het niet
bij: 2007 wordt een actief libellenjaar. De NVL bestaat 10 jaar en
bovendien houdt de KNNV in samenwerking met de NVL een
publieksproject  over libellen.

Marcel Hospers

Heb je een leuke waarneming - een libel op een plaats waar je 'm
nooit eerder zag, afwijkend gedrag, of een bijzondere predator meel
dit dan naar
Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan door een e-mail
te sturen naar
Libellennieuwsbrief-subscribe@yahoogroups.com.
Nalezen van oudere berichten kan op
http://pets.groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Bruine winterjuffers SYMPFUSC in Bilthoven

De omgeving van Bilthoven zal een enorm heideveld geweest zijn, maar
het meeste is bos geworden. Er zijn nog een paar kleine restantjes en
tot mijn grote verrassing zaten daar onlangs ineens bruine
winterjuffers SYMPFUSC. Vandaag, dinsdag 17 oktober, ben ik tijdens
prachtig zonnig weer nog wat beter gaan speuren en zag ik er 26. Het
is een minuscuul heideterreintje in de Ridderoordse bossen (141.8
461.7) met zelfs nog een drietal jeneverbesstruiken. De libellen
zaten aan de zonnige bosrand of een meter of vijf verder het bos in.
Ik heb de omgeving nog wat uitgebreider bekeken maar waar de grond
wat vochtiger is (mossen) lijken ze niet te zitten. Ook zit het gros
bij het heideveldje, al heb ik een enkele ruim 100m verderop gezien.
Denkend of er niet meer heiderestanten waren dacht ik aan de
parkeerplaats in De Leijen (141,1 460,7). Er is een stuk kaal zand
waar in het weekeinde volop gespeeld wordt, er zijn bankjes, kortom
het is geen rustig stukje waar ik graag kom. Maar er is wat hei en
daar zaten gewoon nog 10 winterjuffers! Ik hoop dat de beesten op
deze plekken gaan overwinteren en dat het me lukt om ze in de winter
te vinden en te filmen. Kleine kans echter...

Weia Reinboud



++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Late keizerlibellen ANAXIMPE

Op 16 oktober 2006 zag ik op Landgoed Noordhout (151 + 453) (Utrecht)
nog een laat vrouwtje Grote keizerlibel (ANAXIMPE)

Kees Goudsmits


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Late Weidebeekjuffer CALOSPLE

Door de uitzonderlijk hoge temperaturen in oktober zijn er nog meer
late waarnemingen:
Op 26 oktober zagen Tjeerd du Bois en Jan Goedbloed een man
Weidebeekjuffer CALOSPLE bij het Twentekanaal ten zuiden van Goor.
Dit is 2 weken later dan de laatste waarneming die vermeld wordt in
'De Nederlandse Libellen'.

Jan Goedbloed


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Maanwaterjuffer COENLUNU in het Bargerveen

Op 17 oktober vonden we in het Bargerveen (Drenthe) een mannetje
maanwaterjuffer COENLUNU. Verder die dag in hetzelfde gebied
watersnuffel ENALCYAT en steenrode heidelibel SYMPVULG.

Albert Dees, Gert-Jan van Duinen, Remco Versluys
Stichting Bargerveen


+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Larve gaffellibel

Op 20 oktober 2006 waren wij aanwezig bij het leegpompen van de
vistrap in Hambeek (een afsplitsing van de Roer) in Roermond (AM:197,
355). Omdat deze vistrap slechts gedeeltelijk functioneerd wordt ze
in opdracht van het waterschap Roer en Overmaas aangepast. Vanwege de
vernieuwingswerkzaamheden werd de vistrap drooggelegd en door mensen
van ecologisch adviesbureau Natuurbalans/Limes Divergens leeggevist
om zo inzicht te krijgen in welke vissen gebruik maken van de vistrap.

Het leegpompen gaf tevens de mogelijkheid met een schepnet
libellenlarven te vangen. In de vistrap zijn 33 larven van de
weidebeekjuffer (CALOSPLE) geteld, ongetwijfeld zaten er vele
honderden meer, 8 beekrombouten
(GOMPVULG) zijn geteld maar een groter aantal is gezien en niet
geteld. In de allerlaatste schep zat een larve van de gaffellibel
(OPHICECI). Voor zover ons bekend is dit de vierde keer dat de larve
van de gaffellibel in Nederland gevonden is, het is in ieder geval de
eerste larve die in het stroomgebied van de Roer is gevonden.
Larvenhuidjes zijn wel eerder in deze omgeving gevonden. Deze
vondsten hadden echter allemaal betrekking op de Roer. De Hambeek is
slechts enkele malen nader bekeken waarbij alleen larvenhuidjes van
de beekrombout zijn aangetroffen.

Douwe Schut & Rob Geraeds


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Een reactie op de waarneming van Tweevlek EPITBIMA in Eernewoude

Ik wil graag reageren op de mogelijke waarneming van een mogelijk
vrouwtje Tweevlek EPITBIMA op 29 juli 2006 in de Alde Feanen rond
Eernewoude door Mevrouw S. Borgher-Couperus.
Een Tweevlek kan niet alleen verwisseld worden met Viervlek LIBEQUAD,
Bruine korenbout LIBEFULV, Gewone oeverlibel ORTHCANC, maar ook met
verschillende Witsnuitlibellen. LEUC SPEC!
Dat laatste zeg ik uit eigen ervaring. Ik ben beginnend
libellenkijker met veel ervaring met vogels en iets minder vlinders.
Zelf meende ik dit jaar op 2 mei een Tweevlek EPITBIMA gezien te
hebben op de Asselse heide (nabij Apeldoorn). De vlekken in de
achtervleugel hebben mij toen op het verkeerde been gezet. In grote
opwinding heb ik toen door mijn telescoop bewijsfoto's gemaakt.
Thuisgekomen kwam ik wat tot bezinning: de vliegtijd klopte absoluut
niet, bovendien was op de foto's te zien dat het een vers exemplaar
betrof met nog niet volledig ontplooide vleugels - dat zou
voortplanting moeten beteken, en bij nadere bestudering van de foto's
bleek het een Noordse Witsnuitlibel LEUCRUBI te zijn.
Ik loop nu even de kenmerken die genoemd zijn over de waarneming in
Eernewoude.
-het betrof een "lange" libel, duidelijk groter dan een Viervlek
LIBEQUAD -> OOK MIJN EERSTE INDRUK WAS DAT HET EEN LANGE LIBEL WAS,
ZODAT IK HELEMAAL IN DE VERKEERDE SOORT GROEP GING ZOEKEN
-het dier bezat alleen en uitsluitend in de achtervleugels twee
zwarte basisvlekken -> PAST OOK OP WITSNUITEN
-Het betrof blijkbaar een vrouwtje, want het achterlijf was enigszins
omhooggekromt en aan het einde zat een grote prop met eitjes. Het
dier was blijkbaar bezig een eiklomp uit te persen. Dit was wat haar
in de eerste instantie opviel en haar deed besluiten het beest nader
te inspecteren. IK WEET NIET OF WITSNUITLIBELLEN OOK OP DEZE WIJZE
EIEREN AFZETTEN
-Het dier zat in de oevervegetatie van een krabbescheersloot en kon
geruime tijd van dichtbij worden bekeken.
-In de bewoordingen van Mevr. Borgher-Couperus: zij vond het een
lillijke (fries: lelijke) libel, wat kan duiden op de ouderdom; een
sterk afgevlogen exemplaar.
- het achterijf was voornamelijk donker getekend met op de beginhelft
duidelijke bruinig-gele driehoekige vlekken. Enigszins gelijkend op
een Viervlek (LIBEQUAD) PAST OOK UITSTEKEND BIJ BIJV VROUWTJE NOORDSE
WITSNUITLIBEL

Kortom, bij de waarneming van een Tweevlek moet ook gekeken worden of
de kenmerken ook de witsnuitlibellen uitsluiten. In ieder geval
vrouwtje Noordse Witsnuitlibel LEUCRUBI kan er oppervlakkig gezien op lijken.

Johan Barth
Uddel


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:34
Maandag 13 november 2006


Nieuwe url van de NVL: http://www.brachytron.nl.

Voortplanting Bandheidelibel bij Duizel (Noord-Brabant)

In navolging op eerder waargenomen Bandheidelibellen SYMPPEDE in Duizel (Noord-Brabant).

Op 11 september, zijn we in
de middag pauze nog even in Duizel geweest om naar de bandheidelibellen SYMPPEDE te kijken. Ik heb die dag 4 mannetjes gezien en 1 paartje die in de nabije sloot eitjes aan het afzetten waren.

Is dit het bewijs dat er een populatie in het gebied gesetteld is?

Met vriendelijke groet,

Will van Berkel en Ron Theunisz.

Juveniele Zuidelijke keizerlibel ANAXPART bij de Asseltse Plassen

Op 6 september trof ik een Zuidelijke keizerlibel ANAXPART aan bij de Asseltse plassen nabij Asselt (Limburg). Het betrof een vers uitgekropen mannetje. Dit is (zover ik weet) het eerste bewijs zijn van succesvolle voortplanting in Nederland. Mogelijk dat het exemplaar pas zo laat in het jaar uitkroop omdat het meer tijd nodig heeft om zich te ontwikkelen, het is immers een zuidelijke soort. Ik heb

veel foto’s van dit exemplaar gemaakt, de determinatie is
goedgekeurd door o.a. Tim Termaat en Gijs Kurstjens. Eerder dit jaar had ik langs de Grensmaas ook al een man en een vrouw van deze soort. Helaas kon ik deze niet fotograferen, wel heb ik alle kenmerken

goed waar kunnen nemen.

Groeten,

Pepijn Calle

Tijdens een inspectieronde t.h.v. de overstromingsvlakte aan de Kleine

Beerze zijn twee exemplaren van de Bandheidelibel SYMPPEDED(mannetjes) aangetroffen.

Met een eerdere inspectie dit jaar zijn aangetroffen:

- Viervlek libel LIBEQUAD, Grote keizerlibel ANAXIMPE en Bruine Heidelibel SYMPSTRI en Bloedrode Heidelibel SYMPSANG

- Kleine Roodoogjuffer ERYTVIRI, Vuurjuffer PYRRNYMP, Lantaarntje ISCHELEG, Gewone pantserjuffer LESTSPON en Tangpanserjuffer LESTDRYA

Dit onderdeel van de ecologische verbindingszone Kleine Beerze lijkt, gezien de waarnemingen de moeite waard om nader te monitoren, zodat vastgesteld kan worden of zich een populatie Bandheidelibel SYMPPEDE heeft gevestigd.

Met vriendelijke groeten,

Ron Theunisz en Will van Berkel

Libellennieuwsbrief Nederland 06:30
vrijdag 25 augustus 2006

++++++++++

Honderd keer

Hierbij het 102e bericht van deze libellennieuwsbrief. Het nieuws betreft vooral
Zwervende en Bandheidelibellen. Gezien de tijd van het jaar niet verrassend. Tot
slot zijn er nog twee lange stukken over de Wieringermeer en de Zuidelijke
keizerlibel (ANAXPART) in de Gelderse Poort.

Marcel Hospers

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Noordse glazenmaker (AESHSUBA) in Boswachterij Grolloo

Op zomerkamp met de JNM kwamen na het vangen van de vele Venglazenmakers
(AESHJUNC) in boswachterij Grolloo (549,5 249,7) op 29 juli een mannetje
tegen van een Noordse glazenmaker (AESHSUBA, Grootvlekkige vorm). Ven was
redelijk met witte snavelbies, veenmos en ander typisch hoogveensoorten.
Voor de liefhebber kan ik enkele mooie foto's opsturen.

Bas van Schooten
b.van.schooten   _ student.rug.nl

++++++++++++++++++

Libellen rond Doesburg

Op 29 juni vloog een mn. Zwervende heidelibel SYMPFONS in de buurt van
Giesbeek  (201/445). Diezelfde dag vloog ook een Vroege Glazenmaker
AESHISOC bij de Lage Linie te Doesburg. Aldaar is reeds jaren een kleine
populatie aanwezig.
Op 1 juli 2006 constateerde ik, na een tip van iemand anders, 3 mn.
Vuurlibel CROCERYT bij de oostelijke natuurontwikkelingsplas bij
Wittenbrink (km 216/446). Bij de westenlijke plas vlogen 9 mn., 1 los vr.
en 1 tandem Vuurlibel CROCERYT rond. Bij een plas wat verder naar het
westen bij de Grote Beek (km 214/448) vloog nog 1 mn. Vuurlibel CROCERYT rond.

Erik Lam te Doesburg

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Bandheidelibel in Kampen

Aan de rand van Kampen (de Slapert, ca begin Venedijk)  in een boomgaard
bij een boerderij, die binnenkort ten prooi zal vallen aan de
hanzelijn een Bandheidelibel (SYMPPEDE), door verwaarlozing is rond deze
boerderij een geschikt biotoop ontstaan (sterk begroeide slootkanten,
kleine slootjes), maar 't kan natuurlijk ook een zwerver zijn. Foto te zien
op www.insectenfoto.nl

Gerrit Koopman

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Bandheidelibel in Driebergen

Op 19 augustus 2006 zag ik bij een poel bij het IJsbaantje bij Driebergen
(146, 450) een Bandheidelibel (SYMPPEDE). In het terrein en directe
omgeving zijn diverse kwelsloten aanwezig wat een geschikt biotoop zou
kunnen zijn. Echter is tot nu toe slechts een beest gezien.

Kees Goudsmits

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellen in het  Wieringermeer

Na mijn vorige berichtje eind juni is er opnieuw veel naar libellen gekeken
in de NO-hoek van Noord-Holland. Naast de eerder gemelde Gewone
Pantserjuffer, is nu ook de Houtpantserjuffer op diverse lokaties
vastgesteld. Met name rond Wieringerwerf en Hippolytushoef zijn waarnemingen
gedaan, met als grootste aantal 60 exemplaren bij Hippolytushoef.

Op 1 juli werd voor het eerste een Watersnuffel opgemerkt in de
Wieringermeer, deze soort stond nog niet op de kaart in deze hoek van NL,
maar nu is hij inmiddels op diverse lokaties vastgesteld. De Kleine
Roodoogjuffer blijkt vrijwel overal voor te komen, indien er maar
waterplanten aan het oppervlaktewater drijven. Ook de Grote Keizerlibel
staat nog niet veel op de kaart in deze hoek, maar ook deze soort blijkt
toch overal wel te zitten bij stille meertjes of plassen.

Op 6 juli werd nog een Zwervende Heidelibel waargenomen op het Wierholt, een
nieuw stuk bos wat nog in ontwikkeling is, met nu nog lage begroeiing.

De Gewone Pantserjuffer blijkt ook op diverse lokaties voor te komen, met
het grootste aantal van 100exx op 22 juli in de Hippolytushoeverkoog op
Wieringen, maar ook in de Wieringermeer is de soort inmiddels vastgesteld.

Zowel de Bruinrode, Bloedrode als de Steenrode heidelibellen duiken overal
in het gebied op, en met name de Steenrode is erg algemeen met op sommige
plekken 100+ exemplaren. Op 23 juli werden minimaal 10 Geelvlekheidelibellen
waargenomen bij het Dijkgatbos. Op deze lokatie was vorig jaar 1x een
mannetje gezien, en begin dit jaar zat er ook 1 exemplaar, nu waren het er
minimaal 10, wat waarschijnlijk duidt op een populatie!

Net als de Heidelibellen zijn Paardenbijters overal waar te nemen. In iedere
boerderijtuin in de Wieringermeer zitten ze haast wel, en ook in het dorp is
het een algemene soort. Blauwe Glazenmaker daarintegen is een stuk
zeldzamer, maar is inmiddels toch ook op diverse plekken gelokaliseerd.

Tot zover een overzicht van de hier aanwezige soorten en aantallen. Voor
geinteresseerden zijn de waarnemingen terug te vinden op www.wierhaven.nl


Bob Woets

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Eerste vrouwtje Zuidelijke Keizerlibel (Anax parthenope) in Nederland

Woensdag 12 juli gingen Peter Hoppenbrouwers en Erik van Dijk de Ooijpolder
in om vooral libellen en vlinders te bekijken. In de Groenlanden waren de
Zwervende Pantserjuffers zoals in eerdere jaren talrijk. Meer dan 20
exemplaren werden gezien. Oostelijker bij de Kaliwaal zaten binnendijks
maar liefst 6 Koninginnepages. In de Millingerwaard zat bij het kleidepot
een mannetje Vuurlibel. Dit was al een erg leuke waarneming. Verderop in de
Millingerwaard ontdekte Peter in eerste instantie bij een flinke poel een
grote libel die bezig was met het afzetten van eitje op een tak onder
water. De donkere getinte vleugels en het formaat vielen meteen erg op.
Daarnaast waren de vleugels van het beestje erg bruinig en had slechts een
zeer lichtgroene tint op het borststuk. Onze gedachte was dat dit wel eens
een Zuidelijke Keizerlibel zou kunnen zijn….Erik had de beste camera (Nikon
D70) en bergschoenen aan, maar Peter liep op Teva's en was daardoor beter
in staat met Erik’s camera het beestje dichter voor foto's te benaderen in
het diepere deel van de plas. Op zeer korte afstand zijn de nodige plaatjes
gemaakt. Helaas werkte de libel niet mee om foto's frontaal van voren te
nemen.

Determinatie
Omdat het een zeer grote libel was met het postuur van een Anax wordt
alleen de beschouwing tussen de Anax spec bekeken. Omdat de libel bezig was
met het afzetten van eitjes konden de mannetje uitgesloten worden. Dan
blijven alleen de vrouwtjes van de Anax imperator en de Anax parthenope
over. De volgende kenmerken waren het belangrijkste om te concluderen dat
het Anax:
- Segment 1 is duidelijk donker gekleurd en niet groen of blauw.
- Het borstuk is niet duidelijk groen, meer flets grijs/ groenig/
blauwig/bruinig
- De vleugels hebben duidelijke vlekken(verdonkeringen) op de vleugels;
volgens mij hebben vrouwtjes imperator wel vaak lichte beroking maar nooit
zo sterk verdonkert.
- Segment 2 tot en met 10 vertonen geen enkele verkleuring van blauw.

Discussie
In eerste instantie was van velen de reactie dat het geen Anax parthenope
was omdat het borststuk te groen was. Het borststuk vertoont inderdaad een
enigszins groenige tint, maar die is ook aanwezig bij diverse foto's in de
literatuur, waaronder de libellenatlas van KNNV. Voor een Anax imperator is
het borst veel te flets groen. De getinte vleugels komen ook bij de Anax
imperator voor en was ander argument voor de imperator. Ook dit is correct,
maar de vleugels zijn wel erg donker voor een imperator. Een duidelijker
argument voor de Anax parthenope is dat S1 geen blauwe of groen verkleuring
heeft en ook de andere segment geen blauwe verkleuring hebben. Dit hoewel
de libel uitgekleurd was. Het feit dat de libel alleen bezig was met het
afzetten van eitjes was ook een argument om te oordelen dat sprake was van
een Anax imperator. In sommige literatuur wordt gesuggereerd dat dit
uitsluitend in tandem plaats vindt (KNNV Libellenatlas op p.261 refererend
aan Grundlagen für ein Artenhilfprogramm Libellen der Bundesrepublik
Deutschland van Schorr uit 1990). Andere literatuur (The dragonflies of
Europe van R.R. Askew uit 1987 refereert aan "Libellen" van Robert uit
1958) zegt dat de eiafzetting vaak in tandem plaatsvindt maar niet
uitsluitend. De literatuur geeft helaas op dit punt geen duidelijk
uitsluitsels hoe de eiafzetting plaats kan vinden. Ten aanzien van de
eiafzetting is in Duitsland geconstateerd dat de Anax imperator hetzij een
mannetje Anax parthenope kan verjagen tijdens de eiafzetting (Anax
parthenope Selys im Braukohlenrekultivierungsgebiet südlich von Köln van
Lemperd uit 1984) of dat sprake is van hybridisatie waarbij het mannetje
Anax imperator zoals gebruikelijk het vrouwtje na de bevruchting verlaat
(Die erste Fall Hybridisation von Libellen van Bilek uit 1955).
Hybridisatie komt eigenlijk bijna nooit voor bij libellen, maar tussen de
Anax imperator en Anax parthenope is dit geconstateerd en beschreven. Ook
dit zijn twee mogelijke oorzaken voor een solitair eiafzettend vrouwtje van
de Anax parthenope.

Alles wikkend en wegend kan toch duidelijk worden geconcludeerd dat het een
vrouwtje van de Zuidelijke Keizerlibel (Anax parthenope) was.

Biotoop
Het is een plas van circa 100 bij 20 meter die in het voorjaar of door erg
hoog water of door kwel wordt gevuld wordt door de Waal. De plas is
ontstaan door het afgraven van rivierklei om ruimte voor de rivier te maken
bij hoog water. De plas is voor wat betreft vegetatie nog volop in
ontwikkeling. In het water staat Pijlkruid en massaal Watertorkruid. In
principe blijft het hele jaar water staan in de poel, maar bij een extreem
droge zomer is dit niet geheel zeker. Het water is op de diepste plekken
zeker één meter diep.

Gelderse Poort
In het kader van ruimte voor de rivieren en de daarbij tegelijk uitgevoerde
natuurontwikkeling heeft de Gelderse Poort zich ontwikkeld tot een zeer
interessant gebied voor libellen.  Oorzaken hiervan zijn de verbeterde
kwaliteit van het rivierwater, de ontkleiing van de uiterwaarden met de
daarin opgesloten zware metalen en pesticiden en het terugtreden van de
landbouw uit de uiterwaarden. Na 1990 zijn minstens 42 soorten libellen in
het gebied aangetroffen met de rivierrombout als een zeldzame maar
kenmerkende soort.

Erik van Dijk

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Atlas van de Europese libellen

EIS-Nederland is afgelopen jaar gestart met het maken van een atlas van de
Europese libellen. Dit is natuurlijk niet een project wat binnen een jaar
afgerond kan worden en de verschijning van deze atlas staat dan ook gepland
voor 2009 of 2010.
[...]

Vincent Kalkman

Met de bovenstaande oproep in het achterhoofd is het misschien handig te
weten dat je je Europese libellenwaarnemingen nu al kan registreren in
Waarneming.nl.
http://www.waarneming.nl/bl_wrn.php?diergroep=5

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief
of over sprinkhanen:
http://groups.yahoo.com/group/sprinkhanennieuwsbrief/messages
Berichten voor deze maillijst kunnen door leden van deze lijst gepost
worden op Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:30
vrijdag 25 augustus 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:29
Maandag 14 augustus 2006

++++++++++
Opnieuw Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI) in Utrecht en Limburg
++++++++++

Na de eerste meldingen van Zuidelijke heidelibellen (SYMPMERI) bij Doorn en
2 meldingen uit Limburg is het weer raak in dezelfde twee provincies. Dit keer 2
waarnemingen uit
Utrecht en een derde waarneming uit Limburg. Het blijft dus ook tussen de
regendruppels door noodzakelijk goed uitkijken naar licht gekleurde
Heidelibellen met mijten. Verder lijkt het dat de Zuidelijke Glazenmaker
(AESHAFFI) vaste grond krijgt in Nederland: opnieuw is eiafzet waargenomen.

Marcel Hospers

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Twee vrouwtjes Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI) bij Doorn

Op 5 augustus 2006 ving ik op landgoed Moersbergen (150.4 - 448.6)  bij
Doorn 2 vrouwtjes Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI). Ze zaten in een
hooiland met voornamelijk Pitrus en Witbol. Een exemplaar had een mijt in
de vleugelbasis. Dit keer vielen ze me in het veld al op. Er zijn foto's van de
waargenomen libellen te zien op Waarneming.nl.

Kees Goudsmits (HOMOSAPI)

++++++++++++++++++

Man Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI) in de Amerongse Bovenpolder (Utrecht,
161 - 444)

Op zondag 13 augustus was ik in de Amerongse Bovenpolder (Utrecht, 161 -
444) . Het weer was goed ,maar er zaten weinig libellen (in totaal 10
Heidelibellen). Een heidelibel viel op en besloot ik te vangen: Zuidelijke
heidelibel (SYMPMERI). Dit keer een mannetje. Samen met een Rouwmantel
(NYMPANTI) maakte dit tot een zonnig moment in deze natte sombere tijden.

Kees Goudsmits

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Derde Zuidelijke heidelibel (Sympetrum meridionale) in Limburg

Gistermorgen (maandag 8 augustus) bracht ik een kortstondig bezoek aan het
Blankwater. Na de mooie waarnemingen van de afgelopen weken werd de
aandacht al snel getrokken door een relatief bleke heidelibel. Gestreepte
poten, geen zwarte tekening op achterlijf, geen zwarte
strepen op de naden van het borststuk, rood pterostigma en een stuk of 25
mijten op de vleugels. Het betrof inderdaad een (mannetje) Zuidelijke
heidelibel (Sympetrum meridionale), voor zover bekend de derde waarneming
in Limburg. Het dier liet zich redelijk benaderen en
fotograferen. Uiteindelijk werd het dier verjaagd door een mannetje
Geelvlekheidelibel (Sympetrum flaveolum). Al met al een goed begin van
de week.

Rob Geraeds

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nog meer Zuidelijke heidelibellen (SYMPMERI)

Peter Los heeft op 12 augustus op het Roggebotzand waarschijnlijk een mannetje
Zuidelijke heidelibel gezien. Dit exemplaar had rode mijten op de vleugels.
Wilma van Holten heeft op 23 juli deze soort waargenomen in het Museumpark in
Rotterdam.
Marijn Prins heeft een foto gemaakt op 7 augustus van een vrouwtje in
Wageningen.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Bandheidelibellen (SEMPPEDE) in Overijssel

Tijdens het inventariseren van atlasblokken ten behoeve van de
libellenatlas van Overijssel, moeten ook de saaie landbouwgebieden
worden bezocht. Gelukkig hebben we dan nog de bandheidelibel SEMPPEDE die
dit leuk maakt. Op 20 juli zag ik een copula bij Dalfsen
210.9-502.9. Op 5 augustus een mannetje bij Wijhe 207.4- 489.3. Dezelfde
dag op waterwingebied Boerhaar 208.2-486.4, 2 mannetjes en 2 wijfjes
SEMPPEDE.

Mark Zekhuis

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Eif-afzet Zuidelijke Glazenmaker (AESHAFFI)

Afgelopen zondag (6 aug.) heb ik een bezoek gebracht aan de Empese &
Tondense heide en de naast gelegen Zilvense broekbeek (beide gelegen tussen
Zutphen en Loenen - Gld). In het eerste gebied zag ik een paringswiel van
de Zuidelijke Glazenmaker (AESHAFFI). Het paartje vloog rond en ging
regelmatig zitten in de vegetatie. Na een tijdje ging het paar in tandem
over op het afzetten van eitjes. Dit gebeurde op de vochtige bodem met
mossen onder rietstengels aan de rand van de grotendeels opgegroogde poel
(ruim 5 meter afstand van het water). Op een tweede plek zag ik een
mannetje van deze soort rondvliegen; o.a. makkelijk herkenbaar aan de kalme
vlucht op 1,5 m. boven de grond.

In de bypass van de Zilvense Broekbeek trof ik meerdere Tengere
Pantserjuffers (ISCHPUMI) en een Koraaljuffer (CERITENE). Beide soorten heb
ik hier vorig jaar niet gezien. De Bandheidelibel (SYMPPEDE) is voor het
tweede jaar present (echter nog maar 1 mannetje).

Michiel van der Weide
Zutphen

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Van 16 juli tot 16 augustus wordt de verzending van de LNN waargenomen door
Marcel Hospers. Libellennieuws kun je zoals altijd in deze periode en de
jaren erna sturen naar libellennieuwsbrief@yahoogroups.com (en niet naar de
privé-meeladressen van Remco of Johan).

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief
of over sprinkhanen:
http://groups.yahoo.com/group/sprinkhanennieuwsbrief/messages
Berichten voor deze maillijst kunnen door leden van deze lijst gepost
worden op Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:29
Maandag 14 augustus 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:28
vrijdag 4 augustus 2006

++++++++++
Noordse glazenmaker (AESHSUBA) in het Hondeven
++++++++++

Noordse glazenmaker in het Hondeven nabij Tubbergen

Na de komst van de vuurlibellen (CROCERYT) is het nu blijkbaar tijd
voor de Noordse glazenmaker (AESHSUBA). Afgelopen zaterdag, 29 juli,
vond ik een huidje langs de noordoever van het Hondenven.
Het Hondeven, onderdeel van het Landgoed Schultenwolde, is gelegen
ten zuid-westen van Tubbergen. Het ven is voor wandelaars vrij
toegankelijk. Deze waarneming blijkt, op basis van de huidige
gegevens, de vierde vindplaats te zijn in Overijssel. Het hondeven is
een zuur ven met veel veenmos en een goed ontwikkelde zeggevegetatie
langs de oevers. Eind 2004 is de zuidkant van het ven en delen er om
heen grootschalig geplagd. Het ven is door de toch bijzondere
libellensamenstelling opgenomen in het landelijk meetnet libellen.
Naast de Noordse glazenmaker is er ook voortplanting aangetoont van
de koraaljuffer (CERITENE), tengere pantserjuffer (LESTVIRE) en de
venwitsnuitlibel (LEUCDUBIA). Incidentele waarnemingen zijn die van
de Bandheidelibel (SYMPPEDE aug.2005), Glassnijder (BRACPRAT april
2004) en de Vuurlibel (CROCERYT juli 2006).

Eveline Stegeman-Broos

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:28
vrijdag 4 augustus 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:27
Dinsdag 1 augustus 2006

++++++++++
Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI) bij  Zwart Water en Venkoelen (L)
++++++++++

Hierbij mijn laatste nieuwsbrief. Na de eerste meldingen van Zuidelijke
heidelibellen (SYMPMERI) bij Doorn en het Haeselaarsbroek is het weer raak. En
weer in Limburg. Voor de mensen die de laatste tropische dagen van juli niet
goed benut hebben blijft het dus goed uitkijken de komende weken naar licht
gekleurde Heidelibellen met mijten.

Heeft u een leuke waarneming bijvoorbeeld Zuidelijke heidelibellen SYMPMERI in
de tuin dan ontvangen we graag een berichtje.

Veel leesplezier toegewenst.

Marcel Hospers

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief
Nalezen van oudere berichten kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/messages
of over sprinkhanen:
http://groups.yahoo.com/group/sprinkhanennieuwsbrief/messages

Berichten voor deze maillijst kunnen door leden van deze lijst gepost
worden op Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nog meer Zuidelijke heidelibel SYMPMERI deel 1

Afgelopen weekend (29 juli) hebben wij libellen geinventariseerd op het Zwart
Water en Venkoelen bij Venlo. Ook daar opvallend weinig Sympetrums. Ook wij
vonden daar enkele Zuidelijke heidelibellen SYMPMERI. De soort is niet eerder
gemeld voor Limburg. Wij
hebben de waarneming niet eerder gemeld omdat wij absoluut zeker wilden zijn dat
het hier ging op de Zuidelijke heidelibel SYMPMERI. Inmiddels hebben ook wij
sterk het vermoeden dat het hier gaat om Zuidelijke heidelibel. Er gaat gewerkt
worden aan een kort artikel voor het Natuurhistorisch Maandblad (op de korte
termijn)

Jack Theelen en Henk Heijligers

De fotos zijn inmiddels te zien op Waarneming.nl.
Meer informatie over deze excursie van 29 juli is te vinden in LNN 06:26 onder
het kopje 'Zwervende heidelibel (SYMPFONS) op het Zwart Water (L)'
In het Natuurhistorisch Maandblad (http://www.nhgl.nl/) verschijnen
regelmatig artikelen over libellen in Limburg.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nog meer Zuidelijke heidelibel SYMPMERI deel II

De foto's van de Zuidelijke heidelibel SYMPMERI die door Kees Goudsmits is
gevonden bij Doorn zijn te zien op Waarneming.nl

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke Glazenmaker Aeshna affinis op Oostvoorne

Zaterdag 29 juli ging een excursie van KNNV Gouda naar Oostvoorne olv
Antoine van der Heijden.
De dag begon koud en vochtig maar al snel liet het staartje van de
hittegolf (26 dagen in juli boven de 25 graden)
zich in alle hevigheid voelen. In het begin lieten niet zoveel libellen zich
zien en geen bijzondere soorten.We zagen relatief weinig heidelibellen, alleen
de Geelvlekheidelibel (SYMPFLAV) en vooral veel bloedroede heidelibellen
(SYMPSANG) lieten  zich die dag zien. De Zwervende heidelibel (SYMPFONS) 
ontbrak die dag helaas.

Uiteindelijk werd de dag nog goed. Het begon met een kleine afgraverij met Teer
guichelheil waar minimaal een Sikkelsprinkhaan (PHANFALC) paartje aanwezig was
naast een aantal Zwervende pantserjuffers (LESTBARB).
Tenslotte, aan het einde van de excursie bij het Brede water vloog bij een klein
poeltje naast Platbuik (LESTDEPR) ook nog een Zuidelijke glazenmaker (AESHAFFI)
rond. Eerst zat hij slecht zichtbaar in het riet, daarna vloog hij de volledige
duinvallei rond maar tenslotte ging het mannetje minuten lang langzaam de
rand van een pitrusvegetatie afvliegen. Stilzittend bij de rusvegetatie kwam hij
dan gewoon langsvliegen en was de soort goed te bekijken. Eenmaal verjoeg het
mannetje een ander mannetje  ver het gebied uit, want pas na een halve minuut
was hij terug. Langs een bosrand zagen we nog een ander mannetje vliegen en de
vallei uitlopend dook ook hier nog een mannetje op.
In totaal zullen dus maximaal 4 mannetjes aanwezig geweest zijn.

Andre Hospers

De waarnemingen van deze excursie staan op
<http://waarneming.nl>waarneming.nl:
http://www.waarneming.nl/gebruiker.php?id=1058&tab=wn
en alleen de libellenwaarnemingen:
<http://www.waarneming.nl/gebruiker.php?id=1058&tab=wn&wno_cols=datum%3Baantal%3\
Bsoort%3Bplaats%3Bacties%3Bedit&wno_id_user=1058&wno_num_regels=15&wno_sorteer=d\
atum%21&wno_filter=1&wno_datum_van=19000101&wno_datum_tm=20060801&wno_groep=5&wn\
o_voorkomen=1&wno_id_prov=0>http://www.waarneming.nl/gebruiker.php?id=1058&tab=w\
n&wno_cols=datum%3Baantal%3Bsoort%3Bplaats%3Bacties%3Bedit&wno_id_user=1058&wno_\
num_regels=15&wno_sorteer=datum%21&wno_filter=1&wno_datum_van=19000101&wno_datum\
_tm=20060801&wno_groep=5&wno_voorkomen=1&wno_id_prov=0


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Excursieaankondig Inhaalslag Groene Glazenmaker (AESHVIRI) op 12 & 19 augustus

Ook dit jaar wordt er weer een tweetal excursies georganiseerd voor het in
kaart brengen van de Groene Glazenmaker (AESHVIRI) in het kader van de
inhaalslag. Ben je geïnteresseerd kijk dan op de website van de NVL
(<http://www.libellen.org/>www.libellen.org onder het kopje inhaalslag)
voor de exacte data en hoe je je kunt opgeven. Hopelijk worden het twee
dagen met mooi weer en voldoende groene glazenmakers.

Op de site staat de volgende informatie
12 augustus in de omgeving van Gouda: De excursie wordt verzorgt door
Vincent Kalkman van EIS-Nederland (kalkman_naturalis.nnm.nl)
19 augustus in de Weerribben: De excursie wordt verzorgt door Tim Termaat
van De Vlinderstichting (Tim.Termaat_Vlinderstichting.nl)

Als het weer niet goed blijkt te zijn dan gaat de excursie niet door. U
krijgt dan van te voren bericht. Nadat u zich heeft opgegeven krijgt u van
ons aanvullende informatie over de excursie opgestuurd.

Jaap Bouwman, Vincent Kalkman  &  Tim Termaat


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Van 16 juli tot 4 augustus wordt de verzending van de LNN waargenomen door
Marcel Hospers. Libellennieuws kun je zoals altijd in deze periode en de
jaren erna sturen naar libellennieuwsbrief@yahoogroups.com (en niet naar de
privé-meeladressen van Remco of Johan). In de periode 4 augustus t/m 15
augustus verschijnt er geen nieuwsbrief.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:27
dinsdag 1 augustus juli 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:26
Maandag 31 juli 2006

++++++++++
Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI) bij Doorn (Utrecht)
++++++++++

Hierbij de laatste nieuwsbrief van juli. De verzending van de vorige
nieuwsbrief mislukte een aantal keer dus als het dit keer lukt krijgt u er
nu twee vlak achter elkaar. Het is tenslotte een NIEUWSbrief. Na een nieuwe
locatie voor de Gaffellibel (ONYGFORC) is er nu weer belangrijk nieuws:
Zuidelijke heidelibellen (SYMPMERI) bij Doorn en het Haeselaarsbroek. Op
het forum van Waarneming.nl is een licht gekleurde heidelibel uit Utrecht
nog in onderzoek. Het is dus uitkijken de komende weken naar licht
gekleurde Heidelibellen met mijten.

Heeft u een leuke waarneming bijvoorbeeld Zuidelijke heidelibellen SYMPMERI
in de tuin dan ontvangen we graag een berichtje.

Veel leesplezier toegewenst.

Marcel Hospers

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief
Nalezen van oudere berichten kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/messages
of over sprinkhanen:
http://groups.yahoo.com/group/sprinkhanennieuwsbrief/messages

Berichten voor deze maillijst kunnen door leden van deze lijst gepost
worden op Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI) bij Doorn (Utrecht)

Op 30 juli 2006 fietste ik na veldwerk te hebben gedaan naar huis en omdat
het nog steeds niet regende besloot ik een slootje nabij een nieuw
industrieterrein te bekijken. Het ligt tussen Driebergen en Doorn (150.2 +
449.8). Het was wel aardig en toen ik weer vlak bij mijn fiets was en het
zachtjes begon te regenen (waarmee een einde kwam aan een imponerende
hittegolf) besloot ik nog een Bruinrode heidelibel (SYMPSTRI) te vangen
tussen al de Steenrode heidelibellen (SYMPVULG) die ik tot dan toe gezien
had. Automatisch keek ik als eerste naar de "snor" en was lichtelijk
teleurgesteld, maar toen vielen de mijten op de vleugels mij op en sloeg de
stemming om in euforie. Na nog eens goed gekeken te hebben kwam ik tot de
conclusie dat het een vrouwtje Zuidelijke heidelibel (SYMPMERI) betrof en
wel om de volgende redenen:
- nauwelijks tekening op de zijkant van het borststuk
- zwart-dikomrand wit/grijzig pterostigma
- rode mijten in basis van de vleugels
- de poten zijn overwegend licht (bruingelig) gekleurd met
slechts  de  binnenkant zwartgestreept
- legschede is niet afstaand (van de zijkant gezien) en is niet driehoekig
van vorm maar een soort afgerond stompje.
Na foto's te hebben gemaakt is het beest weer los gelaten.

In het slootje stond nauwelijks water en had een begroeing met veel Russen
en wat Lisdodde.
Andere libellen die ik hier zag waren: 1 man Tangpantserjuffer (LESTDRYA),1
man Gewone pantserjuffer (Lestspon),1 man Tengere pantserjuffer (LESTVIRE),
1 man Houtpantserjuffer (LESTVIRI), 4 man Tengere grasjuffer (ISCHPUMI), 3
Lantaarntje (ISCHELEG), 1 man Azuurwaterjuffer (COENPUEL), 1 Viervlek
(LIBEQUAD), 2 Gewone oeverlibel (ORTHCANC), 1 man Zwarte heidelibel
(SYMPDANA), 1 vrouw Geelvlekheidelibel (SYMPFLAV), 3 vrouw + 2 man
Steenrodeheidelibel (SYMPVULG), 25 Heidelibel spec (SYMPSPEC).

Beste mensen: ik zou zeggen ga op heidelibellenjacht, want dit zal heus
niet het enigste exemplaar in Nederland zijn op dit moment!

Kees Goudsmits

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke Glazenmaker op de Dellerbuursterheide

Tijdens een excursie van de KNNV Noordwesthoek op de Dellerbuursterheide
(kmhok 11-56-31) werd een mannetje  Zuidelijke Glazenmaker AESHAFFI
gevangen!  Verder nog een Zwervende Pantserjuffer LESTBARB en een  Tengere
Pansterjuffer LESTVIRE. Verder nog  Lantaarntje ISCHELEG(enk), Gewone
Pansterjuffer LESTSPONS(enk) Watersnuffel ENALCYAT(veel),
Geelvlekheidelibel SYMPFLAVEO (2), Zwarte heidelibel SYMPDANA(veel),
Bloedrode heidelibel SYMPSANG(veel), Steenrode heidelibel SYMPVULG)(enkele)
Gewone oeverlibel ORTHCANC (enkele) Grote keizerlibel ANAXIMP(1) en
Koraaljuffer CERITENNE(10).

Jeroen Bredenbeek en Lisette Heikoop

+++++++++++++++++++++++++

Op de website van friesland.libellen.nl staat dat dit niet de eerste
waarneming is van de Zuidelijke Glazenmaker AESHAFFI voor Friesland en
zelfs niet voor Friesland in 2006:  op 8 juli 2006 zag Remco Hiemstra in de
Oosterdobbe 2 Zuidelijke Glazenmakers. De eerste waarneming van Zuidelijke
glazenmaker (Aeshna affinis) in Friesland is van 13 augustus 2005.
Dat  bericht plaats ik hieronder

+++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke glazenmaker nieuw (in 2005) voor Friesland !

De Zuidelijke glazenmaker (Aeshna affinis) duikt sinds 1995 steeds vaker op
in Nederland.  Dit prachtige felgekleurde glazenmakertje (ter grootte van
een Paardenbijter) past in het rijtje zuidelijke libellensoorten dat zich
in noordelijke richting weet uit te breiden onder invloed van de reeks
warme zomers in de afgelopen jaren.  In Nederland werd zelfs al enige tijd
voortplanting vermoed. Dit jaar zijn er voor het eerst larvenhuidjes
gevonden en staat vast dat de soort zich in Nederland kan voortplanten.  Op
13 augustus 2005 werd door de Boer een mannetje van de Zuidelijke
glazenmaker waargenomen tijdens een IVN-libellenexcursie op It Mandefjild
(Wolfshaar) nabij Bakkeveen. Dit is de eerste officiële melding voor
Friesland. De Zuidelijke glazenmaker stond op het lijstje van te verwachten
nieuwe soorten.

De soort was in 2003 al bij Norg (Drenthe) waargenomen door Kees van der
Wal (NM). Spectaculair zijn de waarnemingen van enkele mannetjes en zelfs
een copula!!! van Roelf Hovinga rond 10 augustus 2004 op Rottumerplaat. De
Zuidelijke glazenmaker is dus definitief doorgedrongen tot Noord-Nederland.
Het verslag van Roelf Hovinga is te vinden op onze website.

(bron: http://www.hynstebiter.nl/)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Nog meer Zuidelijke Glazenmakers (AESHAFFI)

Op waarneming.nl zijn nog meer meldingen van de Zuidelijke Glazenmaker
(AESHAFFI), bijvoorbeeld Rotterdam (Leo Linnartz), in Losser door VWG
Losser, 2 locaties in Voorne's duin (Andre en
<http://www.waarneming.nl/gebruiker.php?id=3676>Ernst-Jan van Haaften ) en
Dinteloord.

(bron: Waarneming.nl)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vuurlibel CROCERYT in Nieuwegein

Zaterdag 29 juli zag ik tijdens een wandeling achter de rolstoel van mijn
revaliderende moeder een mannetje vuurlibel CROCERYT. Het beest vloog rond
een vijver in park Oudegein in Nieuwengein vlak bij het inmiddels bekende
verpleeghuis de Geinsche hof. Pendelend tussen het pad en een nabijgelegen
rietkraag  liet hij zich goed bekijken.
In de AWD heb ik overigens al vanaf vrijdag 21 juli met regelmaat de nieuwe
lichting bruine winterjuffers SYMPFUSC gezien, regelmatig samen met flinke
aantallen geelvlekheidelibellen SYMPFLAV. Winterjuffers bij + 30 graden
doen je soms het zweet doen uitbreken.

Wilbert Kerkhof

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zwervende heidelibel (SYMPFONS) op het Zwart Water (L)

Gisteren 29 juli hebben wij het Zwart Water en Venkoelen bezocht ten
noorden van Venlo. In verband met een nog uit te brengen themanummer van
het Natuurhistorisch Maandblad (75 jaar Limburgs Landschap) doen wij daar
onderzoek naar de libellen. Naast de libellen hebben wij gisteren ook wat
aandacht besteed aan sprinkhanen.

Naast de algemeen voorkomende soorten konden wij helaas geen exemplaren
meer vinden van de tengere grasjuffer ISCHPUMI (wel aangetroffen tijdens
eerdere
bezoeken; en eerdere jaren). Tijdens het verplaatsen van de ene naar de
andere poel viel ons oog op een bijzonder rode heidelibel. Met wat
moeite wisten we het dier te vangen, het ging hier om een Zwervende
heidelibel (SYMPFONS). Bij een andere poel zagen we nog een ander
exemplaar, ons
vermoeden is dat er minimaal drie mannetjes aanwezig waren (foto's
aanwezig). Overigens nog opvallend weinig Sympetrums.

Bij de Venkoelen troffen we in de middag ook voor deze omgeving een niet
alledaagse sprinkhaan aan, de gouden sprinkhaan. Volgens de werkatlas
Sprinkhanen en krekels van Limburg een meer Midden-Limburgse sprinkhaan.
Natuurlijk ook fotomateriaal aanwezig.

Bij deze wil ik mensen vragen die waarnemingen (libellen, sprinkhanen) doen
op het Zwart Water en Venkoelen om deze door te geven naar mijn
adres. Ik zal deze dan meenemen met het nog te schrijven artikel (en jullie
natuurlijk bedanken in het dankwoord). Wie kan en mag ik benaderen voor de
waarnemingen?

In de late middag wist Henk Alards ons nog te verblijden met een bezoek.
Dit resulteerde in één verrekijkerbeeld met een Wespendief, Havik en
Buizerd!

Jack Theelen & Henk Heijligers ( 0475-386470 kantoor_at_nhgl.nl)

(bron: insectinfolimburg)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Zuidelijke heidelibel (Sympetrum meridionale) in Haeselaarsbroek

Gisteren 29 juli 2006 kon ik, na enkele weken min of meer gedwongen rust,
eindelijk weer eens een uurtje "op veldbezoek". Dit speelde zich af in het
Haeselaarsbroek. Ter plaatse constateerde ik de gevolgen van
de  klimaatsomstandigheden van juli 2006: veel droge poelen en een droge
Pepinusbeek. Desondanks vlogen er o.a. 2 bronlibellen (CORD boltoni) op
mijn "vaste" monitoringsroute en boven of naast de poelen 3 zuidelijke
glazenmakers (A. affinis) en 10-tallen tandems van de zwervende
pantserjuffer (L. barbarus). Er vlogen opvallend weinig heidelibellen. Toch
viel mij één exemplaar op: een wat oranjeachtig achterlijf en een licht
borststuk, zonder zwart. Gelukkig had ik mijn fototoestel bij me en kon ik
het exemplaar goed vastleggen.

Thuisgekomen kon ik het exemplaar determineren en kwam tot de slotsom dat
het voor 90% de zuidelijke heidelibel (Sympetrum meridionale)  moest zijn.
Het dier had zelfs de rode ronde mijten op de vleugels, die voor deze soort
"kenmerkend" zijn (zie KNNV -boekje van Wasscher et al.). Omdat deze soort
verward kan worden met afwijkend gekleurde S. vulgatum/striolatum heb ik de
foto aan Peter Verbeek gestuurd. Zojuist kreeg ik van hem een bevestigend
antwoord: het is voor 99% zeker de zuidelijke heidelibel. Betekent het hier
een nieuwe soort voor Limburg of kent iemand andere waarnemingen?  In
Nederland kennen we een handjevol waarnemingen, o.a. uit 2004 en 2005 uit
Zeeland en Noord-Brabant.

Uiteraard dient mijn waarnemingen getoetst te worden door de
waarnemingencommissie van de NVL. Mocht ik een positieve bevestiging
krijgen, dan zal ik een mededeling voor het Natuurhistorisch Maandblad
maken. Omdat ik nog twee weken vakantie voor de boeg heb, zal ik trachten
om nog meer waarnemingen ter plaatse te verzamelen.

Harry van Buggenum

(bron: insectinfolimburg)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Landkaartje

EIS/Vlinderstichting en NVL zijn beheerder van de landelijke
libellendatabank en verzamelen daartoe alle waarnemingen van libellen die
vervolgens door EIS bewerkt en gevalideerd worden. De Vlinderstichting
heeft voor het doorgeven van waarnemingen sinds ruim twee jaar daarom ook
LANDKAARTJE ontwikkeld waarmee al onze waarnemers online hun waarnemingen
kunnen doorgeven. De link
<http://www.vlindernet.nl/landkaartje>www.vlindernet.nl/landkaartje geeft
toegang tot LANDKAARTJE en dus de invoer van vlinders en libellen. De
libellenwaarnemingen gaan vanuit LANDKAARTJE naar EIS.

Victor Mensing

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Waarneming.nl

Het verhaal van Landkaartje gaat ook op voor Waarneming.nl. In
Waarneming.nl kunnen waarnemingen van verschillende orden ingevoerd worden,
waaronder libellen en vlinders. Indien de waarnemer er voor kiest worden zijn
gegevens doorgeven aan andere PGO's waaronder de
Vlinderstichting, SOVON, FLORON en het EIS. Het voordeel van Waarneming.nl is
dat je AL je waarnemingen kunt registreren bijv. ook
sprinkhanen, kranswieren en vogels. De invoermodule is nog niet zo
gebruikersvriendelijk als Landkaartje.
Bovendien kunnen de aarnemingen uit het werkgebied van de lokale vlinder- of
libellenwerkgroep geintegreerd worden in de website van de werkgroep. Hiervoor
wordt voor de  werkgroep een pagina op maat gemaakt. Deze pagina wordt een
werkgroepsscherm genoemd.

Een voorbeeld voor libellen is de website http://groningen.libellen.nl.
Zeldzame libellen kunnen met een embargo worden ingevoerd.
Meer informatie over werkgroepschermen is te krijgen op info@...
of op http://www.waarneming.nl

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Van 16 juli tot 4 augustus wordt de verzending van de LNN waargenomen door
Marcel Hospers. Libellennieuws kun je zoals altijd in deze periode en de
jaren erna sturen naar libellennieuwsbrief@yahoogroups.com (en niet naar de
privé-meeladressen van Remco of Johan). In de periode 4 augustus t/m 15
augustus verschijnt er geen nieuwsbrief.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:26
Zondag 31 juli 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:25b
Zondag 30 juli 2006

++++++++++
Gaffellibellen (OPHICECI) langs de Swalm  en Roer
++++++++++

Ook de afgelopen week zijn er veel libellen gezien. Er zijn de afgelopen
dagen vooral meldingen van Gaffellibellen OPHICECI in Nederland en er is
zelfs een nieuwe (nou ja) locatie ontdekt door Victor van Schaik. Ook de
Zuidelijke Glazenmaker (AESHAFFI) ontbreekt deze week niet.

Heeft u zelf een leuke waarneming - we horen bijvoorbeeld erg weinig over Kleine
tanglibellen (ONYGFORC) in de Maas - dan ontvangen we graag een bericht van u.

Veel leesplezier toegewenst en geniet van het warme weer zolang het nog kan,
Marcel Hospers

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief
Nalezen van oudere berichten kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/messages
Berichten voor deze maillijst kunnen door leden van deze lijst gepost
worden op Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Sprinkhanennieuwsbrief

De nieuwe leden van de Libellennieuwsbrief wil ik wijzen op een nieuwe
nieuwsbrief over sprinkhanen:
<http://groups.yahoo.com/group/Sprinkhanennieuwsbrief/>http://groups.yahoo.com/g\
roup/Sprinkhanennieuwsbrief/
Ook hier worden nieuwtjes gemeld bijvoorbeeld het voorkomen van
Zaagsprinkhanen (Barbitistes serricauda) op 40 km van de Nederlandse grens
en het oprukken naar de rukken naar het westen van de Boomkrekel, Oecanthus
pellucens. Deze soort werd door Martijn Boonman op een aantal plaatsen
langs de Waal aangetroffen ten westen van Nijmegen.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Mannetjes Gaffellibel (OPHICECI) waargenomen langs de Swalm

Na alle spectaculaire libellenberichten de laatste tijd wil ik u deze toch
niet onthouden!

Vandaag, 24-07-2006, notabene op m'n verjaardag(!), tussen 11.30 en 13.00
uur twee mannetjes Gaffellibel (OPHICECI) waargenomen langs de Swalm in
Midden-Limburg. Tevens werd ook nog eens (soms zit het mee!!) een
larvenhuidje van de soort verzameld, waardoor hier gesproken mag worden van
een populatie. Behalve langs de Roer nu dus ook langs de Swalm, een fraaie
laaglandbeek van het type snelstromende zandbeken.

De laatste waarneming langs de Swalm stamt uit 1936, toen op 6 juli van dat
jaar een tweetal mannetjes werd waargenomen door D.C.Geijskes (GEIJSKES &
VAN TOL, 1983). Dit was tevens lange tijd de laatste waarneming in
Nederland, waarna de soort achtereenvolgens opdook langs de Geleenbeek en
de Roer. De populatie langs de Roer wordt sinds 2002 jaarlijks door Rob
Geraeds en ondergetekende op een vaststaand traject m.b.v. een boot
onderzocht.
De vondst van het larvenhuidje langs de Swalm geeft aan dat de soort op z'n
minst enkele jaren onopgemerkt langs de Swalm aanwezig moet zijn geweest,
gezien de ontwikkelingstijd van twee tot vier jaar. Het is dan ook zeker
niet ondenkbaar dat ook andere stromende wateren inmiddels zijn
gekoloniseerd of binnen enkele jaren gekoloniseerd gaan worden. Hoe dan
ook, een mooie aanwinst zou ik zeggen...

Victor van Schaik

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Gaffellibel, Zuidelijke Glazenmaker en meer.

Op zaterdag 22 juli 2006 begaven Garry Bakker, Daniel Benders, Wil van
den Hoven en Arnout Linckens zich naar het zuidoosten des lands. De
eerste bestemming was de Roer bij Paarlo, Ambt Montfort, Limburg, waar
zij rond 9.00 uur arriveerden. Het was warm, broeierig weer met zon en
toenemende hoge bewolking. Onmiddellijk vielen de grote aantallen
Weidebeekjuffers CALOSPLE op; vele tientallen tot honderden exemplaren
waren aanwezig. Na een minuut of vijf lopen ontwaarden zij een
verdacht ogende libel vliegend boven de Roer. Deze werd direct
teruggevonden zittend op een dode boomstronk in het water; het bleek
de gezochte Gaffellibel OPHICECI, welke daags tevoren in deze omgeving
was waargenomen. Na te zijn omgelopen, liet het dier zich langdurig op
korte afstand bekijken en fotograferen (zie foto's
http://www.waarneming.nl). Een mogelijk exemplaar van deze soort werd
daarna nog langsvliegend gezien. Verder waren hier enkele Gewone
Oeverlibellen ORTHCANC ter plaatse. Boven de rivier ter hoogte van de
fietsbrug waren enkele Kanaaljuffers CERCLIND aanwezig. Tijdens de
wandeling terug naar de auto passeerde een foeragerende Koninginnepage
PAPIMACH. Ondertussen nam de bewolking toe maar het bleef nog droog.

Na een korte stop naast de Donkere Pimpernelblauwtjes MACUNAUS (twee
exemplaren bekeken) bij Posterholt, werd besloten toch maar even in de
Doort, bij Echt, te gaan kijken. Lachwekkend snel werd hier de gemelde
Zuidelijke Glazenmaker AESHAFFI teruggevonden, langs een rietrandje
achter een schuilhut. Het beest was zo aardig op een metertje of
minder op ooghoogte te patrouilleren en ging ook nog even zitten om
zich beter te laten fotograferen (zie foto http://www.waarneming.nl).
Daarna uiteraard nog even de vijver verderop bekeken, waar twintig
mannen Vuurlibel CROCERYT, twee Viervlekken LIBEQUAD, Grote
Keizerlibel ANAXIMPE (man en eiafzettende vrouw), diverse Kleine
Roodoogjuffers ERYTVIRI en Azuurwaterjuffers COENPUEL het gebied kleur
gaven.

Vervolgens vertrok het gezelschap richting De Plateaux, Achterste
Brug, Noord-Brabant. Nog net binnen de landsgrenzen was het meteen
raak; de eerste heidelibel Sympetrum op het pad was een Kempense
Heidelibel SYMPDEPR, die zich goed liet bekijken. Daarna begon het
helaas te regenen en was het dier spoorloos. Enkele tientallen meters
verderop diende de volgende smaakmaker van de dag zich echter alweer
aan, in de vorm van een schitterende man Bandheidelibel SYMPPEDE; in
totaal werden tien tot twaalf exemplaren waargenomen. Daarnaast
verscheidene Zwarte Heidelibellen SYMPDANA en Blauwe
Breedscheenjuffers PLATPENN.
Tenslotte werden de vennen
in het grensgebied (Hageven) bezocht. Hier ondanks de regen vele
tientallen exemplaren van de Gewone Pantserjuffer LESTSPON, naast
enkele Koraaljuffers CERITENE en Zwarte Heidelibellen SYMPDANA.

Garry Bakker

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Witsnuitlibellen in Zeeland

"Stop nou maar eens even met stofzuigen, en kom lekker in de tuin zitten"
zei mijn vrouw op dinsdag 18 juli. Direct zag ik in één van de
vlinderstruiken een Koninginnepage PAPIMACH zitten, die na tien minuten
alweer verdween. Nauwelijks bekomen van de euforie, zie ik op dezelfde tak
boven de vijver (ooit aangebracht voor de IJsvogel ALCEATTH) waar twee
weken terug een Gevlekte witsnuitlibel LEUCPECT zat, een mannetje
Venwitsnuitlibel LEUCDUBI zitten, waar ik weer foto's van kon maken. Deze
bleef tot en met de 21e aanwezig.
Het warme zomerweer brengt heel wat normaliter meer zuidelijk en oostelijk
voorkomende soorten naar Zeeland. Jan Tuin zag op dinsdag 18 juli een
Weidebeekjuffer CALOSPLE terwijl hij aan het werk was in een tuin in de
Spoorstraat in Oost-Souburg.
Op vrijdag 21 juli waren 2 mannen Zuidelijke glazenmaker AESHAFFI aanwezig
bij de poel op het vroon tussen Dishoek en Klein-Valkenisse, op 22 en 23
juli was hier nog 1 man aanwezig.

Jan Goedbloed

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellen in Flevoland

Een tweede Vuurlibel (CROCERYT, jong mannetje) in een poel langs het
Drontermeer(de abbert) op 14 juli (Oost Flevoland)
Een Bandheidelibel(Sympetrum pedemontanum) op 16 juli in een boomgaard aan
de rand van Kampen (de Slapert)
Een Bandheidelibel (SYMPPEDE) op de Roggebotstate op 17 en 20 juli (Oost
Flevoland)

Tevens nog op 2 juli  een Oeverlibel (ORTHCANC) die een Koevinkje ving en
door het gewicht nauwelijks in de lucht kon blijven.
Ook heb ik dit jaar extreem veel Bruine Glazenmakers (AESHGRAND) gezien,
zeker 2 a 3 keer
zoveel als andere jaren, is dit meer mensen opgevallen?

Gerrit Koopman
www.insectenfoto.nl


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vrouwtje Zuidelijke oeverlibel ORTHBRUN bij het Kootwijkerveen

Bij het Kootwijkerveen (coördinaten 182-468 & 183-468) waren vrijdag 21
juli erg veel libellen en vlinders actief. De leukste waarneming van ons die
dag betrof een vrouwtje Zuidelijke oeverlibel ORTHBRUN in een bosrand aan
het ven. De libel was aardig afgevlogen met gehavende vleugels. We konden
   enkele foto's maken. Daarnaast vlogen er minstens 20 Venglazenmakers
AESHJUNC, een stuk of 10 Grote keizerlibellen ANAXIMPE, tientallen Zwarte
   heidelibellen SYMPDANA, Viervlekken LIBEQUAD, Gewone oeverlibellen
ORTHCANC  en Gewone pantserjuffers LESTSPON, honderden Watersnuffels
ENALCYAT en Tengere pantserjuffers LESTVIRE, twee Bloedrode heidelibellen
SYMPSANG en  één Azuurwaterjuffer COENPUEL en Platbuik LIBEDEPR. Daarnaast
hebben we vier Bruine vuurvlinders LYCATITY en vijf Heideblauwtjes PLEBARGU
gezien. Op het Nieuw Milligsche zand waren de Heivlinders HIPPSEME actief.

Jinze Noordijk & Koos Ballintijn

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Plateaux en de Roer

Mijn eerste mail gaat over gisteren (24 juli) alwaar ik (deels samen met
Ton van Tuil en Kees
Ouwerkerk) gisterochtend en -avond lang ben geweest.
Hier geen A. affinis of A. parthenope maar wel een onwaarschijnlijk aantal
bandheidelibellen (SYMPPEDE)
(200-250) op zowel de hei- als in de vloeivelden.
Begeleidende soorten waren 1 Kempense Heidelibel (SYMPDEPR) (bij de kraal
Ton!), 6 Bosbeekjuffers (CALOSPLE), 3 Venglazenmakers (AESHJUNC), 25
Beekoeverslibel, 1 man Vuurlibel (CROCERYT) en 1
Metaalglanslibel (SOMAMETA) (bosrand Achterste Brug).

Bij de fietsbrug te Paarlo zag ik zowel oost als west vd brug een man
Gaffellibel (OPHIFORC).
Beide lieten zich niet lekker benaderen. ook hier 7 kanaaljuffers
(CERCLIND). De waarneming van de
Vuurlibellen (CROCERYT) kan ik niet verifieren hier, ik zag wel erg veel S.
sanguineum.

Bij de Turfkoelen nog 3 Gevlekte glanslibellen maar geen Bronlibel meer.

Theo Muusse

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellenwaarnemingen rond Haaksbergen.

Vermeldenswaard zijn een paar opmerkelijk gekleurde Viervlekken LIBEQUAD in
het Haaksbergerveen: mannetjes met mooie, donkere vlekken in elk van de
vleugeltoppen. Ook de donkere vlek bij de knik in de vleugel is groter en
donkerder gekleurd. " Achtvlek " zou een betere naam zijn voor deze fraai
gekleurde mannetjes!

[RED: Zie veldgids p187 de foto van de vorm praenubila]

Verder in het Buurserzand afgelopen weken een paar immigranten uit het
zuiden. Woensdag 19 juli: één mannetje Vuurlibel CROCERYT bij een grote
zandplas. Maandag ochtend 24 juli: één mannetje Zuidelijke glazenmaker
AESHAFFI. Deze verscheen omstreeks 11.00 bij een zandplasje, die inmiddels
aardig met Riet aan het dichtgroeien is. Dit mannetje bleef een paar keer
vlak voor mijn gezicht stil staan en liet zich zo van dichtbij goed
bekijken. Donderdag morgen 27 juli in het zuidelijk deel van het
Buurserzand nog twee mannetjes Zuidelijke glazenmaker AESHAFFI, bij een
aardig dichtgegroeid ven. Bij dit ven ving ik deze ochtend ook nog een
Noordse glazenmaker AESHSUBA. De eerste van het Buurserzand.

Gerard Dutmer.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Van 16 juli tot 4 augustus wordt de verzending van de LNN waargenomen
door Marcel Hospers. Libellennieuws kun je zoals altijd in deze periode en
de jaren erna sturen naar libellennieuwsbrief@yahoogroups.com (en niet naar
de privé-meeladressen van Remco of Johan). In de periode 4 augustus t/m 15
augustus verschijnt er geen nieuwsbrief. Wel komt er na 16 augustus
waarschijnlijk een extra dikke Libellennieuwsbrief uit.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Natuurliefhebbers

In de afgelopen periode zijn er een aantal natuurliefhebbers bij hun
zoektocht naar zeldzame vlinders (en geelbuikvuurpadden) wat minder
voorzichting om gegaan met de leefomgeving van deze dieren. Bij
bijvoorbeeld Pimpernelblauwtjes moet men niet alleen de Pimpernel ontzien
maar ook voorzichtig omgaan met de nesten van de waardmier. Bij deze het
verzoek niet alleen voorzichtig om te gaan met de libellen zelf bij het
libellen kijken maar ook met alle natuur daaromheen.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Libellennieuwsbrief Nederland 06:25b
Zondag 30 juli 2006

Libellennieuwsbrief Nederland 06:24b
Vrijdag 21 juli 2006

++++++++++
Opnieuw ANAXPART  en AESHAFFI
++++++++++

En daar komen ze weer... de Zuidelijke Glazenmakers (AESHNA AFFINIS) en
Keizerlibellen (ANAX PARTHENOPE). Johan schreef al dat 2006  wel het beste jaar
ooit zou moeten zijn... En het zal nog wel een week zo door gaan denk ik. Na de
waarneming van een ei-afzettend vrouwtje Zuidelijke keizerlibel ANAXPART in LNN
06:23 nu een eiafzettende tandem Zuidelijke Glazenmakers (Aeshna affinis) en een
potentiele voortplantingslocatie. Beide locaties betreffen uitgedroogde vennen
of plassen zonder open water.

Van 16 juli tot 4 augustus wordt de verzending van de LNN waargenomen
door Marcel Hospers. Libellennieuws kun je zoals altijd in deze periode en de
jaren erna sturen naar libellennieuwsbrief@yahoogroups.com (en niet naar de
privé-meeladressen van Remco of Johan). In de periode 4 augustus t/m 15 augustus
verschijnt er geen nieuwsbrief. Wel komt er na 16 augustus waarschijnlijk een
extra dikke Libellennieuwsbrief uit.

Heeft u een leuke waarneming - een libel op een plaats waar u 'm nooit eerder
zag, afwijkend gedrag, of een bijzondere predator meel dit dan naar
Libellennieuwsbrief@yahoogroups.com. Zo zag ik dat een Oeverlibel (ORTHCANC) een
Koolwitje (PIERIS spec) ving en oppeuzelde. Gedrag dat ik alleen kende van de
Bruine Glazenmaker (AESHGRAND).

Veel leesplezier toegewenst en geniet van het warme weer zolang het nog kan,
Marcel Hospers & co (Remco Hofland, Johan van 't Bosch en  Andre Hospers)

Aanmelden voor de Libellennieuwsbrief Nederland kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief
Nalezen van oudere berichten kan op
http://groups.yahoo.com/group/Libellennieuwsbrief/messages


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Zuidelijke keizerlibel ANAXPART in Kralingse Bos, Rotterdam

Op 15 juli was de Zuidelijke keizerlibel nog steeds aanwezig in het
Kralingse bos te Rotterdam. De libel vloog om ca 12:00 laag over het water
tussen de eerste en tweede brug na de molens. Zie ook LN 06:23.

Dick Vuik


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Gevlekte witsnuitlibel (LEUCPECT) in Dishoek (bij Vlissingen)

Als nieuws al weer wat verouderd, maar toch nog het vermelden waard:
Op zondag 2 juli viel er zomaar opeens een Gevlekte witsnuitlibel (LEUCPECT) in
bij onze tuinvijver te Dishoek (aan de kust net ten noorden van Vlissingen). Het
was een nog net niet helemaal uitgekleurd mannetje (de achterste vier vlekken op
het
achterlijk waren geel), dat zich 10 minuten liet zien en toen verdween. De
volgende libel die inviel bleek (slechts) een Geelvlekheidelibel.

De volgende dag verscheen de Gevlekte witsnuit toch weer en ik heb foto's kunnen
maken. Dit is de tweede waarneming in Zeeland en de eerste op Walcheren. Die
maandag, 3 juli dus, zag ik bovendien bij de poel op het vroongrasland tussen
Dishoek en Klein-Valkenisse een man Zuidelijke keizerlibel (ANAXPART). Deze
besloot zelfs een tijd stil te gaan zitten op een rietblad. Jammer, ik neem
nooit een
fototoestel mee als ik de honden uit ga laten.

Verder zitten er momenteel meer dan 10 Koraaljuffers (CERITENE)bij mijn vijver,
deze soort is nu voor het derde jaar aanwezig en is vermoedelijk als eitjes
meegekomen met de Poolse turfblokken die gebruikt zijn bij de aanleg van de
vijver.
Overige soorten die zondag bij de vijver: Azuurwaterjuffer COENPUEL, Lantaarntje
(ISCHELEG), Kleine roodoog (ERYTVIRI), Vuurjuffer (PYRRNYMF), Viervlek
(LIBEQUAD), Platbuik (LIBEDEPR), Grote keizer (ANAXIMPE), Bruinrode, Bloedrode
en
Zwarte heidelibel (SYMPSTRI, SUMPVULG en SYMPDANA)

Jan Goedbloed


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Zuidelijke Glazenmaker (Aeshna affinis) op de Beegderheide (L)

Gisteren (zondag, 16 juli) heb ik bij een klein, haast volledig opgedroogd
vennetje op de Beegderheide (L) een mannetje van de Zuidelijke Glazenmaker
(Aeshna affinis) gezien. Het dier vloog en zweefde boven een met riet begroeid
deel van het vennetje waar nog slechts een paar centimeter water stond. Even
later zag ik nog twee Zuidelijke Glazenmakers, ditmaal een paar in tandem,
waarvan het vrouwtje bezig was haar eitjes af te leggen. Ze deed dat in het
vochtige mos dat onder de bij het vennetje groeiende bomen staat. Dat dit mos
nog vochtig was, was waarschijnlijk te danken aan de schaduw waar die bomen voor
zorgden. Het mannetje had het vrouwtje op sleeptouw en slaagde er - helaas -
steeds in aan mijn cameralens te
ontsnappen.

Ik ben er echter 100% zeker van, dat het inderdaad om Aeshna affinis ging;
aangezien ik in Italië woon, waar A. affinis redelijk veel voorkomt, ben ik goed
vertrouwd met het uiterlijk en gedrag van deze soort. Ik stuur jullie een foto
op van het mannetje; de kwaliteit ervan is niet geweldig maar hopelijk toch goed
genoeg om het dier met zekerheid te kunnen determineren.

F. Peels

[Red: Bijlagen kunnen niet opgestuurd worden naar deze nieuwsbrief.  De foto van
A. affinis is ondertussen te zien op http://www.waarneming.nl/.  Een foto-tip
blijkt http://www.dragonflypix.com. Daar staan meer foto's van AESHAFFI.


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Zuidelijke glazenmakers (Aeshna affinis) in Driebergen en Zeist.

Op 18 juli 2006 was voor veldwerk in Zeist (Utrecht) op landgoed
Blikkenburg (144-453). In een hooilandje met twee poeltjes viel me direct
een knalblauwe Glazenmaker (Aeshna) op. De determinatie was snel gemaakt:
wat is een man Zuidelijke glazenmaker (AESHAFFI) toch mooi.
De volgende dag (19-7-2006) net buiten de bebouwde kom van Driebergen
(Utrecht:146-451) ook bij een poel in een hooiland in het
"Overgangslandschap" weer raak en weer een mannetje (AESHAFFI).
Beide exemplaren heb ik ook kunnen fotograferen. Beide poelen hadden veel
Riet(PHRAAUST) en/of Lisdodde(TYPHA-spec.)

Kees Goudsmits


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
4 Zuidelijke glazenmakers AESHAFFI nabij het Oostvoornse Meer

Bij een opgedroogde poel nabij het Oostvoornse Meer waren vandaag, 20
juli, drie man en een vrouw Zuidelijke glazenmaker AESHAFFI aanwezig. Rond 13:00
zijn alleen de drie mannen waargenomen, rond 18:00 is kort de tandem gezien en
waren de singels (elkaar) nog druk aan het (ver)jagen. Helaas heb ik niet kunnen
zien of daadwerkelijk sprake was van ei-afzet aangezien de tandem snel weer uit
het zicht verdween. Op de locatie is geen open water (meer) aanwezig, her en der
zijn nog wel enigszins vochtige plaatsen in de modder. Ik heb geen huidjes
aangetroffen, maar het lijkt mij reeel dat de waargenomen exemplaren ter plaatse
zijn uitgeslopen. De soort is eerder waargenomen op deze locatie, namelijk in
1999 tijdens een inventarisatie van de Vlinderstichting.
Begeleidende soorten waren Geelvlekheidelibel SYMPFLAV, Rode heidelibel
SYMPSANG, Grote keizerlibel ANAXIMP, Paardenbijter AESHMIXT, Zwervende
pantserjuffer LESTBARB, Tangpantserjuffer LESTDRYA, Lantaarntje ISCHELEG en
Azuurwaterjuffer COENPUEL. Tevens zijn enkele exemplaren Zuidelijk
spitskopje CONODISC aanwezig.

Parallel aan de Magellanesstraat in het Distripark, Maasvlakte (coord.
61-440) ligt een aantal poelen en wadi's. Bij de meest noordelijke poel trof
ik de tweede zuidelijke soort aan, namelijk een Zuidelijke keizerlibel
ANAXPART. De locatie betreft een heldere poel met o.a. Aarvederkruid
MYRISPIC en het kranswier Chara aspera. Begeleidende soorten hier zijn
Watersnuffel ENALCYAT, Kleine roodoogjuffer ERYTVIRI, Lantaarntje ISCHELEG,
Zwervende pantserjuffer LESTBARB, Bloedrode heidelibel SYMPSANG en Grote
keizerlibel ANAXPART.

Foto's van beide soorten zijn te vinden op waarneming.nl.

Floris Brekelmans
bSR

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Vuurlibel CROCERYT in de Amsterdamse Waterleidingduinen

Ook in de Amsterdamse Waterleidingduinen (Eiland van Rolvers) is dinsdag 18 juli
een vuurlibel CROCERYT waargenomen. Dit was de eerste keer in dit gebied.

Frans Koning


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Gevlekte witsnuitlibel (LEUCPECT) in Alblasserwaard

Afgelopen weekend kreeg ik een bericht van Kees Ouwerkerk dat hij op
zaterdag 15 en zondag 16 juli een man Gevlekte witsnuitlibel (LEUCPECT) had
waargenomen bij de paddenpoel van de Natuur- en Vogelwacht Alblasserwaard te
Papendrecht aan de Matenaweg 1.
Ik kon het bijna niet geloven, vooral ook omdat het seizoen voor deze soort
vrijwel op z'n eind loopt. Woensdagmorgen 19 juli samen met Kees Ouwerkerk naar
de paddenpoel gegaan.

In eerste instantie was er geen Gevlekte Witnuitlibel te bekennen. Echter zo
rond 10.45 uur verscheen er werkelijk een mannetje Gevlekte Witsnuitlibel!
Ongeveer een kwartier lang was dit exemplaar aanwezig op enkele
lisdoddestengels. (Op deze stengels had Kees de libel op 15 en 16 juli ook
gezien). Tussendoor maakte de libel korte vluchten om steeds weer op bijna
dezelfde plaats terug te komen. Met de verrekijker hebben we het exemplaar zeer
goed kunnen bekijken.
De vleugels waren enigszins beschadigd. De zwarte pterostigma's waren
duidelijk waarneembaar evenals het witte voorhoofd en natuurlijk de
kenmerkende gele vlek op het achterlijfsegment 7. De vlekken op de andere
segmenten waren nog wel zichtbaar maar niet echt duidelijk.

Ton van Tuijl.


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Kopij voor de NVL-nieuwsbrief (de nieuwsbrief op papier).

Deze libellennieuwsbrief is een handig medium om snel een bijzondere of eerste
libellenwaarneming op te vermelden. Op deze manier worden libellennieuwtjes snel
de wereld in geholpen. En dat is positief. Toch leest niet iedereen zo makkelijk
van het scherm. Daarnaast zijn niet alle NVL-leden op deze yahoogroup
aangesloten. Zij missen dus
deze nieuwe waarnemingen en korte veldverslagen. Daarom wil ik een oproep doen
om jullie waarnemingen en veldverslagen ook door te geven aan de redactie van de
NVL-nieuwsbrief (de nieuwsbrief op papier). Op deze manier wordt de informatie
ook overgebracht op de libellenliefhebbers die niet bij de yahoogroup zitten.

De sluitingsdatum voor het inzenden van kopij voor de volgende NVL-Nieuwsbrief
is op 1 september. De kopij kan worden toegezonden aan r.j.koops-at-csgweb.nl

Met vriendelijke groet,

Roelof Jan Koops
NVL-Nieuwsbrief


++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Libellennieuwsbrief Nederland 06:24b
Vrijdag 21 juli 2006